Botswana Telecommunications Corporation

Botswana Telecommunications Corporation (BTC) ke motlhankedi wa tlhaeletsano yo o tlamelang ka ditirelo tse di tlhomameng (lentswe le data), tsa megala (lentswe le data), ditirelo tsa broadband, leru le ditharabololo tsa fintech. E ne ya tlhomiwa ka 1980 jaaka setheo se se neng se le mo diatleng tsa Puso ka 100%.

Ke kgwebo ya ntlha e e leng ya puso e e neng ya tsenngwa mo kgwebong ya poraefete ka 2016 mme ke yone fela khamphani ya tlhaeletsano e e kwadisitsweng kwa Botswana Stock Exchange e e nang le seabe sa (54.16%) ke Puso ya Botswana le 45.84% ya dikabelo tse di ntshitsweng tse di tshotsweng ke setšhaba.

Baamegi ba bagwebi ba ba rekisang ba dira 99.06% ya palo ya baamegi ba le 39,888, e leng bosupi jwa lenaneo la BTC's la maatlafatso ya ikonomi ya baagi.

Ditso

BTC e ne ya tlhomiwa ka 1980 go tlamela, go tlhabolola, go tsamaisa le go laola ditirelo tsa tlhaeletsano ya mo nageng le tsa boditšhabatšhaba tsa Botswana. BTC e ne e le semmuso se puso ya Botswana e neng e tshotse 100% ya yona. BTC e ne e le yona fela motlamedi wa tlhaeletsano kwa Botswana go fitlha ka 1996 fa phetolo ya Molao wa BTC e ne ya tlosa monopoly ya BTC mme ya letla kgaisano e e sa tlhamalalang go tswa mo dikhamphaning tse pedi tsa megala, Mascom le Orange Botswana.

Marangrang a BTC a na le microwave le fiber optic system e e dirwang ka didiriswa tsa dijithale mo ditikwatikweng tse dikgolo. Marangrang a ga jaana a na le dikilometara di le 7 300 tsa di-microwave radio le di-fiber optic links tse di golaganang le di-processor tse dikgolo di le 12, tse nngwe le nngwe ya tsone e direlang karolo e e rileng ya naga. Diyuniti tsa go fetola di na le bokgoni jwa go tshwara mela e e ka nnang 117 000. Ditirelo tsa ga jaana tse di tlamelwang di akaretsa mogala wa bosetšhaba le wa boditšhabatšhaba, go tsamaisiwa le go fetisiwa ga data, therminale e nnye thata ya aperture (VSAT), megala ya poraefete, diyuniti tse di hirilweng, ditirelo tse di sa duelelweng, Inthanete, go founela, difouno tsa botlhe, melaetsa ya lentswe, thelekese, go fetolwa ga diphuthelwana, thelekramo le mafelo a badirisi.

BTC e dira mmogo le ditheo tse pedi tse dikgolo tsa mogala mo Botswana e leng Mascom le Orange Botswana.Ka ngwaga wa dikete tse pedi le borobabobedi (2008) BTC e ne ya tlhoma letsogo la mobile, beMOBILE.Ka kgwedi ya Ngwanatsele e thola bongwe ka ngwaga wa dikete tse pedi le lesome le bobedi (2012) BTC e ne ya fetolwa go nna le go kwadisiwa jaaka setlamo sa setšhaba, Botswana Telecommunications Corporation Limited (BTCL). Ke kgwebo ya ntlha e e leng ya mmuso e e tla tsenngwang mo kgwebong ya poraefete mme ke yone fela khamphane ya tlhaeletsano e e kwadisitsweng kwa Botswana Stock Exchange fa e sale ka ngwaga wa dikete tse pedi le lesome le borataro (2016). Puso ya Botswana ga jaana e na le (54.16%) ya share capital e e ntshitsweng, ka 51% e tsholwa ke Special Purpose Entity e e itsegeng jaaka Botswana Privatisation Asset Holdings mme e e setseng e tsholwa ke lefapha la yona le le maleba. Diperesente tse di setseng di le 45,84 di tshwerwe ke dikhampani tsa mo lefelong leo, batho ka namana le ditlamo.

BTCL gape e tlamela ka ditirelo tsa mogala o o seng wa mogala, go romela melaetsa le tlhaeletsano ya data mo ditheong tsa kgwebo

Taolo ya Kgwebo

Maloko a ga jaana a boto ya batsamaisi ba BTCL ke:

• Thato Kewakae- Modulasetilo wa Nakwana wa Boto

• Jürgen Peschel- Mookamedi-Kakaretso

• Mcedisi Roger Solomon -Leloko

• Amantle Kgosiemang-Leloko

• ltemogeng Basadi Pheto -Lwloko

Kgotso Bannalotlhe Member

Bokaedi jwa BTC Executive Management

• Jürgen Peschel -Mookamedi-Kakaretso

• Boitumelo Paya -Mookamedi wa Ditšhelete

• Mike Siachitema -Mookamedi wa Thekiso

• Luka Disho -Chief Human Capital Officer

• Sefalana Mophuting - Mookamedi wa Thekiso ya Kgwebo

• Sipho Ntebang - Mookamedi wa Thekiso ya Badirisi

• Abel McErick - Mookamedi wa tsa Digitale

• Sidney Mganga  -Ofisi ya Mokgatlho

Tsa madi

E re ka BTC e tsweletse ka loeto lwa yone lwa go fetoga go nna kgwebo e e dirwang ka didirisiwa tsa thekenoloji, re fitlheletse dipoelo tse di molemo mo ngwageng wa ditšhelete o o fedileng ka kgwedi ya Mopitlwe e la masome a mararo le bongwe ,ka ngwaga wa dikete tse pedi le masome a mabedi le botlhano (2025). Lotseno lo lo tswang mo dikonterakeng tse di dirilweng le bareki lo ne lwa oketsega ka P57 milione mme lwa fitlha go P1.493 bilione, e leng koketsego ya 4% fa go bapisiwa le ngwaga o o fetileng. Tsela eno e e siameng e ne ya tshegediwa ke go laola ditshenyegelo ka kelotlhoko, ka gonne ditshenyegelo tsa dilwana tse di rekisitsweng di ne tsa fokotsega ka P34 milione (5%) go tswa go P637 milione go ya go P603 milione. Ka ntlha ya seo, poelo e e feletseng e ne ya oketsega ka P91 milione ngwaga le ngwaga, e leng se se bontshang gore palogotlhe ya poelo e e feletseng ya Khampani e ne ya tokafala ka 11%. Mo godimo ga moo, go na le mabaka a a utlwalang a go dumela gore go na le kgonagalo e kgolo ya gore go tla nna le diphetogo tse di tla nnang teng mo go tsa ikonomi. Le fa go ntse jalo, seno se ne sa emisediwa ke go oketsega ga ditshenyegelo tsa go tsamaisa kgwebo, tse di neng tsa dira gore palogotlhe ya ditshenyegelo tsa go tsamaisa kgwebo e fitlhe go P714 milione, e leng koketsego ya P67 milione fa e bapisiwa le ya ngwaga o o fetileng. Le fa go ntse jalo, Khampani e ne ya bega gore EBIT e tokafetse ka P62 million go tswa ngwageng o o fetileng, mme ya tswala ngwaga ka P214 million go tswa go P152 million mo ngwageng o o fetileng.

Lotseno lwa morokotso lo lo phepafaditsweng mo ngwageng oo lo ne lwa nna dimilione di le P45 tse di neng di le kwa tlase go sekae fa lo bapisiwa le dimilione di le P48 tse di neng di kwadisitswe mo ngwageng o o fetileng. Phokotsego ya di-P2.6 million e ne e le ka ntlha ya dipalo tse di kwa tlase tsa morokotso tse di neng di neelwa ke dibanka le go fokotsega ga madi a a neng a le teng a go beeletsa, morago ga go duelwa ga morokotso o o kgethegileng mo ngwageng wa ditšhelete o o fedileng ka kgwedi ya Mopitlwe ka ngwaga wa dikete tse pedi le masome a mabedi le bone (2024). E re ka lekgetho le ne le le kwa godimo ka diperesente di le 22 mo dingwageng tseo ka bobedi, Khampani e ne ya bega ditshenyegelo tsa lekgetho la lotseno di le dimilione di le P56,8 go tswa go di le dimilione di le P42,4 tsa ngwaga o o fetileng. Ka ntlha ya seo, BTC e ne ya tswala ngwaga wa madi ka poelo morago ga lekgetho ya P202.2 million, e leng koketsego ya P44.7 million fa e bapisiwa le ngwaga wa madi wa ngwaga wa dikete tse pedi le masome a mabedi le bone (2024).

Ngwaga	Tiro
1999	BTC Group e ne ya dira poelo e e kwa godimo go gaisa tsotlhe ya Pula ya dimilione di le 75,0. Setlhopha sa BTC se tsena mo tumalanong ya kgokaganyo le ya backhaul le bathapi ba difouno. Dikgolagano tsa bareki di ne tsa oketsega go nna 144 195.
2000	BTC Group e latlhegelwa ke karolo ya yone ya mmaraka. Thulaganyo e ntšha ya go duedisa e dira gore go nne le dipelaelo. Setshwantsho sa BTC. Batho ba ba dirisang difouno tsa selula ba nna le palo e e kwa godimo thata ya batho ba ba kgonang go ikgolaganya le bone.
2001	Le fa go ne ga rarabololwa mathata a tsamaiso ya go duedisa, poelo e e phepa e ne ya fokotsega go nna Pula di le dimilione di le 2,2. Thekenoloji e e se nang mogala e e tsentsweng mo modikologong wa lefelo. Setlhopha sa BTC se lemoga gore se latlhegetswe ke karolo e kgolo ya mmaraka mo go ba ba dirisang megala ya selula. E dirisa thekenoloji ya go duelela ditshenyegelo pele ga nako.
2002	IDI ya kwa Ireland e lalediwa go nna karolo ya BTC Group. Go rulaganngwa sesha ga madirelo go simolola ka go fokotsa badiri ba le 600, mme palo ya badiri e fokotsega go nna kwa tlase ga ba le 1 000. Puso e tsenyeletsa BTC Group mo Lenaneong la yona la Tlhabololo ya Metseselegae (Nteletsa Project). Setlhopha sa BTC se kwadile tatlhegelo e e kwa godimo go gaisa ya Pula ya dimilione di le 39.
2003	VSAT technology e ne ya tsenngwa. Go tsentswe dikgato tsa go tokafatsa thekenoloji le boleng
2004	poelo ya 2004 ya Poelo. Palogotlhe ya ditshenyegelo tsa go baakanya e ne e le Pula ya dimilione di le 162.0. Kgokagano ya boditšhabatšhaba e tlhomilwe ka SAT 3 go ralala Aforika Borwa. Setlhopha sa BTC se tshegetsa leano la ICT la Puso ya Botswana ⁇ Maitlamo initiatives.
2005	BTC e dirisa leano la Intelligent Network Platforms mme e tsepamisitse leano la yone go ya ka data ya broadband. Lebanta le le bulegileng le ADSL kwa Gaborone. Poelo e boela gape kwa go dimilione di le 139,0.
2006	Phasalatso ya kgololosego ya tlhaeletsano ka mogala ya tona e e rweleng maikarabelo a Saense, Tlhaeletsano le Thekenoloji.
2007	BTC Group e ne ya fiwa laesense ya go nna motsamaisi wa tlhaeletsano ya setšhaba.
2008	Group e simolola tirelo ya yone ya mobile ka leina la brand "be Mobile"
2009	Go tsenngwa tirisong ga Network ya beMOBILE ka tsela e e tseneletseng. Go simololwa ka katlego ga go neelana ka dikumo tse di kopaneng le go atolosiwa ga marangrang a a bulegileng mo Botswana yotlhe
2016	BTC listings on the Botswana Stock Exchange (Dikgatiso tsa BTC tsa ngwaga wa 2016 mo Botswana Stock Exchange)
2017	BTC e fetola BeMobile go nna BTC MOBILE mme e tsenya marangrang a LTE a a akaretsang Botswana yotlhe
2018	Internet ya Broadband ya BTC e tsaya kgatelopele e kgolo go tswa go 20 Mbps go ya go 50 Mbps se se kgonagetse ka dithekenoloji tse di farologaneng mo teng ga netweke ya BTC.
2018	BTC e simolodisa tsela e ntšhwa ya go duedisa e e kopaneng go tokafatsa bokgoni le go tlamela ditirelo.
2019	BTC e tsenya Sentlhaga Data Centre mo tirong le go simolola bokgoni jo bo tokafaditsweng jwa VSAT.
2021	BTC e tshwere Digital Shift BW ka setlhogo se se reng ⁇ Go fetola Botswana gore e atlege mo motlheng wa dijithale ⁇ .
2021	BTC e bula Musiamo wa ntlha wa Ditlhaeletsano tsa Dikgokahano tsa Mogala mo Botswana
2023	BTC e tshwarela kgatiso ya bobedi ya BTC Francistown Marathon
2023	BTC e simolola go atolosa marangrang a 4G mo Kgaolong ya Bokone-Bophirima le Kgaolo ya Okavango, e e akaretsang metse e le 45.
2025	BTC e bula semmuso BTC Innovation go nna lefelo la phetogo, go tlamela lefelo la go tlhabolola le go leka dithekenoloji le ditharabololo tse dintšhwa.

Ditlamego

Botswana Telecommunication Corporation e na le batlamedi ba le bararo ba Internet bandwidth:

1. Botswana Fiber Networks
2. Dithekenoloji tsa Metsi Botswana
3. Paratus Botswana

BTC e tla tsenngwa mo mebarakeng ya poraefete

Ka kgwedi ya Seetebosigo ka ngwaga wa dikete tse pedi le lesome (2010), puso ya Botswana e ne ya rulaganya go dira gore BTC e nne ya poraefete. The Sunday Standard e begile gore Tona ya Merero ya BoTautona, Lesego Motsumi o boleletse palamente gore khabinete e tsere tshweetso mabapi le sebopego sa poraefete sa BTC mme tshedimosetso e tla romelwa go batsayakarolo botlhe mo bogautshwaneng. Lesego Motsumi o boletse gore maikaelelo a go ikgaoganya le kgwebo e ne e le go fokotsa dikotsi, le go bona dipoelo tse di kwa godimo. O ne a tlaleletsa ka gore puso e ne ya tshwanela go dira ditherisano tse di tseneletseng pele ga e ka tswelela ka dithulaganyo.

BTCL go tsenngwa mo lenaaneng

BTCL e kwadisitswe kwa Botswana Stock Exchange ka kgwedi Moranang e le borobabobedi ka ngwaga wa dikete tse pedi le lesome le borataro (2016) ka P1 ka share le tlhotlhwa ya kakaretso ya P1.05 billion (1.05 billion shares). Go tsenngwa mo lenaaneng go ne go lebeletswe thata e bile go ne go na le batho ba le bantsi ba ba neng ba ikwadiseditse go tsena mo lenaaneng leno mme go ne go tsewa gore moagi mongwe le mongwe o ne a na le tshwanelo ya go tsena mo lenaaneng leno go na le go tsena mo go la khampani. Dišere di ne tsa abelwa 51% go puso ya Botswana, 5% go badiri ba BTCL le 44% go batswana le dikomponi tsa Botswana. Dikabelo di ne di lekanyeditswe go tswela Batswana molemo mme di rekisiwa magareng ga Batswana le ditlamo tse di tswelang Batswana mosola jaaka batsamaisi ba matlole.

Tlhwatlhwa ya dishere e ne ya tlhatloga fa di ne di tsenngwa mo setlankaneng mme ya tswelela go tlhatloga go ya go P1.30 e e kwa godimo ka setlankana sengwe le sengwe mme morago ga moo ya fokotsega fa go ne go itsisiwe ka diphelelo tsa ngwaga wa itsholelo tsa go latlhegelwa ke P371 milione. Ka kgwedi ya Lwetse e le lesome le botlhano , ka ngwaga wa dikete tse pedi le lesome le borataro (2016) go ne go rekisiwa ka P0.85.

Go ne ga itsisiwe gore Paul Taylor, yo o neng a eteletse BTCL pele mo go fetoleng kgwebo ya gagwe mme morago ga moo a e tsenya mo setlankaneng, o ne a se kitla a busediwa konteraka ya gagwe morago ga konteraka ya gagwe e e fedileng ka kgwedi ya Phukwi ka ngwaga wa dikete tse pedi le lesome le borataro( 2016) Anthony Masunga o ne a tlhophiwa go nna motsamaisi wa motsamaisi. Ka kgwedi ya Ngwanatsele e thola bongwe ka ngwaga wa dikete tse pedi le lesome le bobedi (2012), Botswana Telecommunications Corporation (BTC) e ne ya fetolwa go tswa mo mokgatlhong wa semolao go nna khamphane ya setšhaba e e lekanyeditsweng ka dikabelo, go ya ka Molao wa Phetogo le Molao wa Ditlamo, mme ya fetolwa leina go nna Botswana Telecommunications Corporation Limited.