Diphororo tsa Tugela
Diphororo tsa Tugela (uThukela in Zulu [citation needed]) ke lefelo la diphororo tsa setlha tse di leng kwa Drakensberg (Dragon's Mountains) ya Royal Natal National Park mo porofenseng ya KwaZulu-Natal, Rephaboliki ya Afrika Borwa. Go ya ka dipalo dingwe, ke phororo e e kwa godimo go di gaisa tsotlhe mo lefatsheng. Ga go na bosupi jo bo boeletswang jwa go lekanya diphororo mme go santse go na le go sa tlhomamisege gore a Tugela kgotsa Angel Falls ya Venezuela ke yone e e kwa godimo go di feta (go lekanya ka bobedi go ne ga tsewa mo sekgaleng se se lekaneng go tswa mo diphororong tse pedi).[1]
Go wela ga yone go go kgaogantsweng go go farologanyeng go go sa kgaoganyeng go le gonnye ke makgolo a robabongwe , masome a mane le boferabobedi (948) m (3,110 ft). Le fa go ntse jalo, ka ngwaga 2016, setlhopha sengwe sa baitsesaense ba kwa Czech Republic se ne sa dira ditekanyetso tse disha, se dira gore diphororo tseno di nne boleele jwa dimetara di le makgolo a robabonngwe , masome a borerabobedi le boraro (983). Tshedimosetso e ne ya romelwa kwa World Waterfall Database gore e tlhomamisiwe.[2][3]Motswedi wa Noka ya Tugela (Zulu for 'sudden') ke Mont-Aux-Sources plateau, e e atologang dikhilometara di le mmalwa go feta mokgokolosa wa Amphitheatre o diphororo di welang go tswa mo go ona.[1]
Kganetsano ya boleele
[fetola | Fetola Motswedi]Diphororo tsa Tugela fa di ntse di elela go tswa mo thotaneng e e bontshang go wa ga ntlha le go phothosela
Go na le ngangisano ya gore Tugela Falls ke phororo e e kwa godimo go gaisa mo lefatsheng, go na le go re ke phororo ya Angel Falls e gantsi e umakiwang. Kgang eno e theilwe mo dilong tse pedi tse di ka nnang tsa se ka tsa nna boammaaruri malebana le bogodimo jo go akanngwang gore bo ne bo le teng jwa diphororo tse di farologaneng. [4]4][5]
Sa ntlha, ba le bantsi [ke bomang?[4]gone jaanong ba dumela gore Angel Falls ga e kwa godimo jaaka go ne go bolelwa mo patlisisong ya ntlha e e neng ya dirwa ke mmegadikgang wa Moamerika e bong Ruth Robertson ka 1949. Palo e e nopotsweng ya 979 m (3,212 ft) e tsamaelana ka tlhomamo le pharologano ya bogodimo magareng ga setlhoa sa diphororo le motswedi wa Rio Gauja le Río Churún, e e leng bokgakala jwa 2 km (1.2 mi) go tswa kwa tlase ga lekgotlho la Auyan Tepui le 1.6 km (0.99 mi) kwa tlase ga karolo ya bofelo ya Rio Gauja e e ka tsewang e le 'phororo'.[4][5]
Bogodimo jo bo simololang jwa diphororo tsa Angel gantsi bo fiwa jaaka 1,500 m (4,900 ft), go tswa foo diphororo di wela 807 m (2,648 ft), go tswa foo di tsweletse go wela kwa tlase ka dikilometara di ka nna 0.4 (0.25 mi) ka tatlhegelo e nnye ya bogodimo, pele ga go wela kwa tlase ga 30 m (98 ft) ka fa tlase ga Talus Rapids, gaufi le lefelo le le itsegeng la pono le le itsegeng jaaka Mirador Laime. Morago ga moo, Rio Gauja e elela e ntse e fokotsega go sekae fela, mme ga go na sepe se se atamelang diphororo tsa metsi kgotsa le e leng diphororo tsa metsi pele ga e elela mo Río Churún. Le fa go ntse jalo, bogodimo jwa Mirador Laime gantsi bo fiwa e le 700 m (2,300 ft), e leng se se ka akantshang gore Angel Falls e boleele jwa 800 m (2,600 ft) fela (e ka nna boleele jwa go wela ga ntlha).[6]
Angel Falls, le fa go ntse jalo, e tsewa e le yone e e nang le lerothodi le le kwa godimo go gaisa otlhe mo lefatsheng (bogodimo jwa Tugela Falls, le fa e le yone e e kwa godimo go gaisa tsotlhe mo lefatsheng, e kgaogantswe ka dikarolo tse tlhano tse dinnye, mme karolo ya yone e e kwa godimo ke 411 m).[7]
Go tsena
[fetola | Fetola Motswedi]Ka nako e e siameng ya ngwaga, diphororo tseno di bonala sentle go tswa mo tseleng e kgolo e e tsenang mo phakeng, segolobogolo fa pula e na thata. Go na le lefelo le le sa agiwang la go kampa le ntlwana ya dithaba ka bonako fela fa godimo ga diphororo.
Go na le ditsela tse pedi tse di yang kwa Tugela Falls. Tsela e e kgatlhisang thata ke go ya kwa godimo ga Mont-Aux-Sources, e e simololang kwa phakeng ya "The Sentinel" (ka Phuthaditjhaba mo R57, e e tsayang diura tse di ka nnang pedi go tswa kwa Royal Natal National Park ka R74, metsotso e le 90 go tswa kwa Harrismith ka R712, kgotsa metsotso e le 80 go tswa kwa Golden Gate Highlands National Park).
Tsamaya ka tsela e e tswang kwa Sentinel Car Park, o ya kafa mojeng wa Witches, o ya kwa Sentinel, kwa dikoloi tse di tsamayang ka go dikologa di felelang teng, di dikologa fa Sentinel e simologang teng, di tsamaya ka tsela e e tsamayang go ya kwa moleng wa ditepisi. Fa o le mo tseleng, o feta Sentinel Cave (e e leng dimetara di le 20 kwa godimo ga tsela) le Gully, e e nayang tsela e nngwe ya go tlhatloga, go ba ba tshwenngwang thata ke lere.
Go tswa mo lefelong la go phaka dikoloi go ya kwa tlase ga llere gantsi go tsaya motho yo o tsamayang ka dinao mo e ka nnang ura go ya go ura le sephatlo. Go tswa kwa godimo ga llere go na le tsela e e bonalang sentle e e isang kwa "Hut" le kwa godimo ga Tugela Falls.
Go na le dikarolo di le pedi tsa llere ya ketane, nngwe le nngwe ya tsone e na le dikgato di ka nna masome a matlhano (50). Gape go na le tlhopho ya llere; e nngwe e se na "dikgono tse dikgolo tsa go tshwara" (e e kafa molemeng) mme e nngwe e na le (e e kafa mojeng).[8]
Tsela e nngwe e e yang kwa tlase ga Tugela Falls e simolola kwa Royal Natal National Park. Tsela e e motlhofo ya dikilometara di le supa (7) e e tlhatlogelang kwa Tugela Gorge e ralala dikgwa tsa selegae. Karolo ya bofelo ya loeto lwa go ya kwa Tugela Falls ke go tlola ka lefika. Setepisi se sennye sa ketane se go isa kwa karolong ya bofelo go bona diphororo di fologela kwa tlase go tswa kwa lefelong la bobogelo ka motseletsele wa diphororo tse tlhano.[9]
Metswedi
[fetola | Fetola Motswedi]- 1 2 "World's tallest waterfalls by total overall height". World Waterfall Database. Retrieved 20 February 2013.
- ↑ "Czech surveyors: Tugela, not Angel is world's tallest waterfall | Prague Monitor". Archived from the original on 24 April 2017. Retrieved 29 December 2016
- ↑ "K novému nejvyššímu vodopádu na světě se šplhá a brodí. Přeměřili ho Češi, atrakcí se nestane | Aktuálně.cz". 28 December 2016
- 1 2 3 "KEREPAKUPAI MERÚ vs TUGELA FALLS… | the pyramid beach roadhouse". Archived from the original on 13 December 2013. Retrieved 17 July 2013.
- ↑ "Kerepakupai Merú". World Waterfall Database. Retrieved 11 March 2015.
- ↑ "The Road Less Travelled (Oct. 14/09)".
- ↑ "Home". worldwaterfalldatabase.com
- ↑ Chain Ladder Pass
- ↑ Tugela Falls, Drakensberg Tourism. Archived.