Frederick Thomas Green
Frederick Thomas Green | |
|---|---|
| Tsalo | Moranang a le malasti a mane ngwaga wa 1829 |
| Leso | Motsheganong a le malatsi a matlhano 1978 Damaraland |
| Tiro | Motsomi, mogwebi, motsamai |
| Mosadi | Betsy Kaipukire Kate Stewardson |
Frederick Thomas (Fred) Green (o o tshotsweng ma Morananang a le malatsi a mane ngwaga wa sekete, makgolo a robabobedi masome a mabedi le borobabongwe a tlhokafala ka Motsheganong a le malatsi a matlhano ngwaga wa sekete, makgolo a robabobedi masome a supa le borataro) e ne e le motlhatlhami, motsomi le mogwebi wa kwa e leng Namibia le Botswana gompieno. Go tswa ka ngwaga wa sekete makgolo a robabobedi le masome a matlhano go tsena ngwaga wa sekete makgolo a robabobedi masome a matlhano le boraro o ne a berekela kwa kgaolong ya letsha la Ngami ke mogolowe Charles. Morago ga ngwaga wa sekete makgolo a robabobedi masome a matlhano le bone o ne a remeletse jwa Damaraland (Namibia).
Botshelo jwa gagwe
[fetola | Fetola Motswedi]Frederick Thomas Green k tsholetswe kwa Montreak, Quebec, e le morwa William John Green le mosadi wa gagwe Margaret Gray. Margaret ke morwadia John Gray motlhami wa banka ya Montreal.
William John Green, i o itsegeng gape ka leina la William Goodall Green, o berekile kwa lephateng la ofisi ya boemedi kwa sesoleng sa Britan, a isiwa kwa Halifax, Nova Scotia ka dingwaga tsa sekete makgolo a robabobedi masome a mane, kwa mosadi wa gagwe a tlhokafaletseng teng. O ne a fudugela kwa koloneng ya Kapa le bana ba gagwe ba bannye ka ngwaga wa sekete makgolo a robabobedi masome a mane le borataro, a nna kwa Grahamstown.
Letsha la Ngami
[fetola | Fetola Motswedi]Mogolowe Fred Green ebong Henry Green o ne a le kwa Bloemfontein, kwa lephateng la boemedi kwa nokeng ya Orange. Morago o ne a tlhatlhama Major Warden e le motho o o nnang koo wa Britain go fitlhelela lefelo le tlogelwa ka ngwaga wa sekete makgolo a robabobedi masome a matlhano le bone. Fred le Charles Green le bone ba ne ba le kwa Bloemfontein ka nako eo mme ba tsaya loeto go ya kwa Shoshong fa Charles a le dingwaga di le masome a mabedi le bone Fred a le masome a mabedi le motso. Mo loetong loo, ba ne ba kopana le David Livingstone ba le kwa lefelonga Livingstone kwa thomong ya Kolobeng ka kgwedi ya Phukwi e le masome mararo ngwaga wa sekete, makgolo a robabobedi le masome a matlhano.
Ka ngwaga wa sekete makgolo a robabobedi masome a matlhano le motso, bana boora Green ba ne ba tsaya loeto lo longwe go ya letsheng la Ngami. Ka nako e ba ne ba na le masole a le mabedi, Edward Shelley le Gervase Bushe. Bushe le Shelley ba ne ba kile ba etela Bechunaland ngwaga o o fetileng, mme ba timela. Ba ne ba tshwarwa ke baokamedi ba Transvaal, ba ba neng ba leka go thibela ba bangwe go etela letsheng la Ngami. Mo loetong lwa sekete makgolo a robabobedi masome a matlhano le motso ba ne ba atlega go gaisa pele. Ba ne ba kopana le David Livingstone le William Oswell kwa nokeng ya Botletle ka Lwetse a le lesome le motso ngwaga wa sekete, makgolo a robabobedi masome a matlhano le motso. Koo Livingstone o ne a ba thusa go baakanya leotwana la wagon. Fred Green o ka tswa a ne a tsamaela kwa pele a ya bokgakala jwa Ghanzi gaufi le molelwane wa gompieno wa Namibia.
Ka Mopitlo ngwaga wa sekete makgolo a robabobedi masome a matlhano le bobedi, Fred Green o ne a boetse kwa nokeng ya Orange, kwa e neng e le boremelelo jwa gagwe le mogolowe Charles mo loetong lwa bone lwa ngwaga le ngwaga. Mo loetong lwa bone lwa ngwaga wa sekete, makgolo a robabobedi masome a matlhano le bobedi go ya letsheng la Ngami, Charles le Fred Green ba ne ba etela kgosi wa Bakwena Setshele I kwa Kolobeng ba tlogela dikgomo di le masome a matlhano le ene fa ba boa. Ba ne ba ikaeletse go tsamaya mo lefelong le le tletseng ditsetse. Nako nngwe mo loetong lwa bone, ba ne ba kopana le Samuel Edwards (ngwana wa morongwa) le Donald Campbell. Ba ne ba tsamya sekgala sa dimile di le di le lekgolo le masome a mabedi go ya kwa bophirima jwa letsha fa ba goroga kwa lefatsheng a ditlou. Lefatshe le gape ba ne ba latlhegelwa ke dipitse di le masome a mararo le bone le dikgomo di le masome a matlhano.
Fa ba boela Kolobeng ba ne ba fitlhela Maburu a tlhasetse kwa Kolobeng ba tsere dikgomo tse ba neng ba di tlogetse le Setshele. Basadi ka nna makgolo a mabedi le bana ba ka nna sekete ba ne ba tsewa go diriwa makgoba ka nako ya tlhaselo. Livingstone ka mo go tshwanang o ne a boa a fitlhela lolwapa lwa gagwe lo tlhasetswe ke Maburu. Charles le Fred Green ba ne ba boela Bloemfontein ka Firikgong ngwaga wa sekete, makgolo a robabobedi masome a matlhano le boraro ba na le Edwards, o a neng a tolokolela Sechele, go isa ngongora kwa baokameding ba Britain ka mogoloa bone Henry Green. Morago ga go tsaya tshwetso ya gore loeto lwa go ya Kapa ga lo na go ba thusa ka sepe. Charles Green o ne a tshwaretse Sechele didirisiwa a mo isa lwapeng gape. Metswedi mengwe ya re Sechele o ne a goroga kwa Kapa pele ga a boela gae. Henry Green o ne a tsibosiwa ka lokwalo lwa ga Sir George Cathcart, mookamedi wa kolone ya kapa gore a seka a reetsa batsalwaleene a itlhophele go nna le Sechele.
Fred Green o a neng a le dingwaga di le masome mabedi le boraro ka nako eo, o ne a sala kwa Bloemfontein, a nna kwa Tempe le Andrew Hudson Bain, molemi wa lotso lwa Scottish o a neng a tsoma koo mo bonaneng jwa gagwe. Fred o ntse nako e ntsi a tshemeka billiards gape a tsoma le masole. Ka mariga a ngwaga wa sekete makgolo a robabobedi masome a matlhano le boraro Fred Green o ne a boela kwa letsheng la Ngami a ya kgakala kwa botlhaba. Ka ngwaga wa sekete makgolo a robabobedi masome a matlhano le bone o ne a ya kwa bophirima a raletse Damaraland go ya Walvis Bay. Go tswa foo o ne a ya Kapa, go akanyediwa a ne a tsamaya mo lewatleng. Ka nako e o gape go lwela go laola noka ya Orange go ne ga tla bokhutlong ka bokopano kwa Bloemfontein jwa masome a mabedi le boraro jwa kgwedi ya Tlhakole ka ngwaga wa sekete makgolo a robabobedi masome a matlhano le bone. Ka Mopitlo sesole sa Britain se na sa tsamaya ga nna le lefatshe la Orange Free State. Go lebega Fred Green a ne a akanya gore ka seemo se se fetogileng sa polotiki, kgwebo mo botlhaba e tlaa wela tlase ka jalo o ne a leba kwa bophirima.
Kwa Kapa Fred Green o ne a kopana le Charles John Anderson, wa mo Sweden a tsena mo bokopanong le ene. Loeto lwa gagwe lo lo latelang go ya kwa letsheng la Ngami lo ne lo thusiwa ka madi ke Andersson.
Lonyalo le bana
[fetola | Fetola Motswedi]Green pele o ne a nyala Betsey Kaipukire ua Kandendu. Ba ne ba nna le ngwana wa mosetsana, ebong Ada Maria Green (o o tshotsweng ka ngwaga wa sekete makgolo a robabobedi masome a marataro le bone ka kgwedi ya Phatwe e le malatsi a masome mabedi le bone a tlhokafala ka Motsheganong a le masome mabedi le bone ngwaga wa sekete makgolo a robabongwe masome a mabedi le borataro). O ne a nyala Kate Stewardson. Ba ne ba nna le bana ba supa, ba le bane ba tlhokafetse ba santse ba le masea. Mary Elizabeth Green (o o tshotsweng ka ngwaga wa sekete makgolo a robabobedi masome a marataro le botlhano ka kgwedi ya Ngwanatsele e le malatsi a mane a tlhokafala ka ngwaga wa sekete makgolo a robabongwe masome a matlhano le bobedi ka kgwedi ya Moranang e le lesome le borobabobedi), Frederick Vincent Greene (o o tshotsweng ka ngwaga wa sekete makgolo a robabobedi masome a marataro le borobabobedi ka kgwedi ya Ngwanatsele e le malatsi a le masome a mabedi le motso a tlhokafala ka ngwaga a sekete makgolo a robabongwe masome a mane le borobabongwe kgwedi ya Ngwanatsele e le masome mabedi le borataro) le Alice Isabella Green (o o tshotsweng ka ngwaga wa sekete makgolo a robabobedi masome a supa le motso kgwedi ya Phatwe e le lesome le borataro a tlhokafala ka ngwaga wa sekete makgolo a robabongwe masome a mane le botlhano) ke bone ba ba falotseng. Frederick Thomas Green ke rraagwemogolo mopolotiki, moithuti le mokwadi Mburumba Kerina (Kerina Otjiherero)[1]
Metswedi
[fetola | Fetola Motswedi]- ↑ Dierks, Klaus. "Biographies of Namibian Personalities, K". klausdierks.com. Retrieved 29 July 2026