Jump to content

Gloria Akuffo

Go tswa ko Wikipedia
Gloria Afua Akuffo
Moatlhodi mogolo wa masome mabedi le bone wa Ghana le tona wa tshiamiso
In office
Firikgong a le masome mabedi le motso ngwaga wa 2017  Firikgong a le malatsi a marataro ngwaga wa 2021
PresidentNana Akufo-Addo
Pele Ga GagweMarietta Bre Appiah-Oppong
Morago Ga GagweGodfery Yeboah Dame
Ka Ga Ena
O tsetsweMorule a le masome mararo le motso ngwaga wa 1952
Accra Ghana
Alma materUniversity of Ghana
TiroMmueledi

Gloria Akuffo (o o tshotsweng ka Morule a le masome mararo le motso ngwaga wa 1954) ke mmueledi le mopolotiki wa kwa Ghana o o berekileng e le mma melao mogolo le tona wa tshiamiso go tswa ka 2017 go fitlhelela 2021.[1][2][3] O berekile gape e le mothusa ramelao mogolo le tona wa difofane mo pusong ya ga John Kuffor.[4]

Botshelo jwa gagwe le thuto

[fetola | Fetola Motswedi]

O tshotswe ka Morule a le masome mararo le motso ngwaga wa 1954 kwa Accra, a tlholega kwa Akropong-Akuapem kwa kgaolong e e kwa botlhaba le Shai Osudoku kwa kgaolong ya Accra e tona. Gloria Akuffo o alogile kwa University of Ghana ka 1979 ka B.A ya molao le polotiki. O ne a nna mmueledi wa kgotlatshekelo ya Ghana, a lemogiwa kwa Ghana Bar Association ka 1982.[1]

Tsa pereko

[fetola | Fetola Motswedi]

E ne e le motlhami wa kompone e e ikemetseng ya molao ya Owusu-Yeboa, Akuffo & Associates kwa Accra.[5] Ke moeteledipele wa ditsheko kwa Blay and Associates.[6] O ne a tlhomiwa mma melaomogolo le tona wa tshiamiso ke tautona Nana Akufo Addo fa a nna tautona ka 2017.[7] Fa a le moatlhodi mogolo, Akufo o nea emetse Ghana ka nako ya kgotlhang ya molelwane le Ivory Coast kwa International Tribunal for Law of the Sea (ITLOS). Tsheko e e ne e tsamaile dingwaga di le dintsi le dipuso ka go farologana. Akufo le o a neng a mo tlhatlhama, Marita Brew Appiah Oppong ba ne ba sireletsa dikgatlhego tsa Ghana ka Lwetse 2017, ITLOS e ne ya dumalana le Ghana, e supa fa Ghana e sa tlola molelwane wa lewatle mo go batleng lookwane.[8] Go ya ka katlholo ya kgotlatshekelo, molelwane o mošha o ne o tlaa feta kwa bophirima jwa ditshimong tsa lookwane le gase tsaTweneboa, Enyenra le Ntomme. Katlholo e e ne ya bolokela lefatshe la Ghana di dolara tsa America di ka nna dibilione di le masome a mane le borobabongwe.[9] Ka Mopitlo 2023, Nana Akufo-Addo o ne a fa setlhopha sa babueledi ba akaretsa gloria Akufo tlotla go bo ba sireleditse tshwetso e e siametseng Ghana mo ngangisanong ya bone le lefatshe la Ivory Coast. Go thapiwa ga ga Akufo e le moatlhodi mogolo le tona wa tshiamiso go ne ga seka ga ntšhafadiwa le Akufo-Addo fa a sena go boela mo setilong sa botautona la bobedi ka 2020. O ne a tlhatlhamiwa ke mothusi wa gagwe, Godfrey Yeboah Dame, ka 2021.[10]

Sepolotiki

[fetola | Fetola Motswedi]

Ke leloko la phathi ya New Patriotic Party. Go tswa ka 2001 go tsena 2005, Akuffo e ne e le mothusa tona wa tshiamiso le mothusa moatlhodi mogolo, e le mosadi wa ntlha go nna mo maemong ao. Go tswa ka 2005 go tsena 2006, Akuffo e ne e le mothusa tona wa kgaolo ya Accra ka bophara. Akuffo o berekile e le tona wa ntlha wa difofane go tswa ka 2006 go tsena Phukwi 2008. O ne a tlhomiwa moemedi wa Ghana kwa Ireland ka Phukwi 2008.[11] E ne e le mmueledi mogolo mo kgotlhang ya 2013 ya ditlhopho kwa kgotlatshekelong e tona kwa Ghana.[2]

Kopo ya ditlhopho ya 2012

[fetola | Fetola Motswedi]

Gloria e ne e le leloko la tlhwatlhwa mo setlhopheng sa molao sa New Patriotic Party ka nako ya kopo ya ditlhopho ya 2012 le Philip Addison e le ene a eteletseng pele.[12]

  1. 1 2 "Miss Gloria Akuffo | University of Ghana Alumni Relations Office". University of Ghana. Retrieved 2025-10-27
  2. 1 2 "Gloria Akuffo, Biography". Mobile Ghanaweb. Retrieved 2025-10-27
  3. "The word 'corruption' missing in Akufo-Addo's State of Nation Address". The Fourth Estate. 2021-05-07. Retrieved 2025-10-27
  4. "Glitz top 100 inspirational women – Page 100 – Glitz Africa Magazine". Retrieved 2025-10-27
  5. Africa Leadership Initiative: List of Fellows Archived 2010-04-15 at the Wayback Machine
  6. "Miss Gloria Akuffo | University of Ghana Alumni Relations Office". University of Ghana. Retrieved 2025-10-27
  7. Boateng, Kojo Akoto (2017-01-10). "Gloria Akuffo nominated as Attorney General". Citi 97.3 FM - Relevant Radio. Always. Retrieved 2025-10-27
  8. Mizner, Andrew. "Ghana retains offshore oil fields following arbitration ruling on Ivory Coast border". ALB Legal and Business Issues from Africa. Retrieved 2025-10-27
  9. "ITLOS Judgement Saves Ghana $49bn".
  10. Online, Neat FM 100 9, neat FM. "Godfred Dame Is A Great Choice As Attorney General - Foh-Amoaning". neatfm.peacefmonline.com. Retrieved 2025-10-7
  11. "Archived copy". Archived from the original on 2012-10-21. Retrieved 2025-10-27
  12. Online, Peace FM. "Gloria Akuffo: Tsatsu Was My Lecturer But He Is Not Showing Good Ethics In Court". Retrieved 2025-10-27