Jump to content

Gwen Ramokgopa

Go tswa ko Wikipedia
Gwen Ramokgopa
Motshwara madi wa African National Congress
Assumed office
Morule a le lesome le borobabongwe
PresidentCyril Ramaphosa
Pele Ga GagwePaul Mashatile
Mogokgo wa Tshwane University of Technology
Assumed office
Seetebosigo a le lesome ngwaga wa 2015
Pele Ga GagwePhumzile Mlambo-Ngcuka
Mokhanselara wa Gauteng wa botsogo
In office
Tlhakole 2017  Motsheganong 2019
PremierDavid Makhura
Pele Ga GagweQedani Mahlangu
Morago Ga GagweBandile Masuku
Mothusa tona wa botsogo
In office
Phalane a le masome mararo le motso ngwaga wa 2010  Motsheganong 2014
PresidentJacob Zuma
Pele Ga GagweAaron Motsoaledi
Morago Ga GagweJoe Phaahla
Mothusa modulasetilo wa kgaolo ya Gauteng wa African National Congress
In office
Motsheganong 2010  Phalane 2014
Pele Ga GagweNomvula Mokonyane
Morago Ga GagweDavid Makhura
Mmatoropo wa Tshwane
In office
Mopitlo a le lesome le bosupa ngwaga wa 2006  Phalane a le masome mararo le motso ngwaga wa 2010
ModulasetiloPaul Mashatile
Pele Ga GagweSmangaliso Mkhatshwa
Morago Ga GagweKgosientso Ramokgopa
Modulasetilo le moeteledipele wa khansele ya ANC kwa Pretoria
Ka Ga Ena
O tsetsweGwen Malegwale Ramokgopa
Atteridgeville Transvaal Aforika Borwa
MokgatlhoAfrican National Congress
Mo/BakapeloAllen Lephoko
Banaba bararo
ThutoMedical University of South Africa

Gwen Malegwale Ramokgopa ke mopolotiki wa kwa Aforika Borwa o a neng a tlhophilwe e le motshwara madi wa African National Congress (ANC) ka Sedimonthole 2022. Pele e ne e le mothusa tona wa botsogo ka fa tlase ga ga tautona Jacob Zuma go tswa ka Diphalane 2010 go tsena Motsheganong 2014.

Ke ngaka ka thuto, Ramokgopa o simolotse tiro ya gagwe ya sepolotiki kwa pusong ya kgaolo ya Gauteng. E ne e le mokhanselara wa botsogo kwa Gauteng go tswa ka 1999 go tsena 2006 le gape ka 2017 go tsena 2019. E ne e le mosadi wa ntlha go nna mmatoropo wa Tshwane go tswa ka 2006 go tsena 2010, fa a tlhatlosiwa maemo go ya ofising ya puso. Ka nalo eo, e ne e le leloko la komiti ya kgaolo ya Gauteng a bereka e le mothusa modulasetilo wa kgaolo a thusa Paul Mashatile (2010 go tsena 2014) le e le mothusa mokwaledi wa ANC wa kgaolo a thusa Hope Papo (2014 go tsena 2018). O ne a tlhophiwa go ya komiting e le lantlha ka 2017.

Botshelo jwa a le mmotlana le thuto

[fetola | Fetola Motswedi]

Ramokgopa o bonetswe a bo a godisediwa kwa Atteridgeville, motsana o o kwa ntle ga Pitori kwa e leng kgaolo ya Gauteng gompieno (pele e ne e le Transvaal).[1][2] O ne a aloga mo dithutong tsa  bongaka ka 1989 kwa Medical University of South Africa[2], a bereka e le ngaka kwa bookelong ba Ga-Rankuwa go fitlhelela ka 1992[3]. Mo dingwageng tse di latelang o ne a nna mo maemong a a farologaneng mo botsogong jwa setshaba[2][3], morago ka 2007, o ne a aloga ka Master's degree ya public Health.[3]

Tiro ya gagwe mo pusong

[fetola | Fetola Motswedi]

Mokhanselara wa botsogo: 1998 go tsena 2006

[fetola | Fetola Motswedi]

Ka 1999, o ne a tlhomiwa mokhanselara wa botsogo kwa kgaolong ya Gauteng moeteledipele wa yone e le Mbhazima Shilowa,[4][2] o go neng go bolelwa ba utlwana thata.[5] Ka 2003, o ne a baka ngangisano e potlana ka go gwetlha gore bookelo ba Ga-Rankuwa (kwa a neng a bereka teng pele) se fetolwe leina go reelelwa ka ngaka ya mo gae le molweladitshwanelo George Mukhari, phathi ya kganetso ya Democratic Alliance e ne ya re Ramokgopa ga a buisana le setshaba ka tswetso eo le gore o gwetlhiwa ke botsalano jwa gagwe le lolwapa lwa ga Mukhari.[6][2] O ne a tswa mo bokhanselareng ka 2006.[7]

Mmatoropo wa Tshwane:2006 go tsena 2010

[fetola | Fetola Motswedi]

Ka Mopitlwi 2006, pele ga ditlhopho tsa 2006, Ramokgopa o ne a tlhophiwa e le mme wa ntlha go nna mmatoropo kwa Tshwane, a eteletse pele mmasepala wa Tshwane.[1][8] Fa a le mmatoropo o ne a sala morago letsholo la maikaelelo a go ntshafatsa Pitori - toropokgolo ya tsamaiso ga Aforika Borwa le bontlha jwa kgaolo ya Tshwane, go e bitsa Tshwane.[2][5][9] Pampiri ya dikgang ya Daily Maverick e ne e re ke mmatoropo wa mathata.[10] O dule mo tirong eo ka Sedimonthole 2010 a tlhatlhamiwa ke setlogolo sa gagwe,[11] Kgosientso Sputla Ramokgopa.[12][13]

Mothusa tona wa botsogo:2010 go tsena 2014

[fetola | Fetola Motswedi]

Ramokgopa o dule mo ofising ya mmatoropo ka tautona Jacob Zuma a ne a mo thapile mothusa tona wa botsogo wa lefatshe ka tswakanyo ya matona ya Phalane a le masome mararo le motso, ka fa tlase ga ga tona Aaron Motsoaledi[14]. Ka Motsheganong 2014, morago ga ditlhopho tsa 2014, o ne a tlhatlhamiwa ke Joe Phaahla e le mothusa tona.[15]

Ngwaga o o latelang, ka megwanto ya baithuti ya #FeesMustFall, o ne a tlhomiwa mogokgo wa Tshwane University of Technology, e le maemo a go ipela fela,[16] o ne a tswelela a le mogokgo ka Ngwanatsele 2021.[17]

Mokhanselara wa botsogo:2017 go tsena 2019

[fetola | Fetola Motswedi]

Ka Tlhakole 2017, Ramokgopa o ne a busediwa kwa maemong a gagwe a pele e le mokhanselara wa Gauteng wa botsogo, gompieno a busediwa ke moeteledipele David Makhura. O ne a tlhatlhama Qedani Mahlangu, o a neng a ithotse marapo morago ga kgang ha Life Esidimeni e sena go tswa.[4] Fa a tsaya maemo ao, Ramokgopa o ne a solofetsa  gore lephata la gagwe le tlaa lebelela maitemogelo a, le ntswa go le thata, le leke go batla ditsela tsa go busetsa tshepho ya batho ba rona mo tsamaisong ya rona ya botsogo.[2] Ka ditlhopho tsa Motsheganong 2019, o ne a seka a tlhophiwa gape mo khanseleng ya Gauteng, a tswa mo setilong seo.[18]

Tiro ya gagwe kwa ANC

[fetola | Fetola Motswedi]

Komiti ya kgaolo 2010 go tsena 2018

[fetola | Fetola Motswedi]

Ka Motsheganong 2010, fa a santse a le mmatoropo wa Tshwane, Ramokgopa o ne a tlhophiwa go nna mothusa modulasetilo wa kgaolo ya Gauteng mo ANC, a thusa Paul Mashatile. O ne a fenya Bafana Sibisi go tlhophiwa mo maemong ao, a amogela ditlhopho di le makgolo a matlhano, lesome le boraro kgatlhanong le ya ga Sibisi ya makgolo a mararo, masome a marataro le bone[19], a bonwa a ne a phadisana e se ka semmuso fo tshwantshangwa le Mashatile.[5] Kwa bokopanong jwa phathi jwa kgaolo jwa ditlhopho ka Phalane 2014, o ne a tlhophiwa mothusa mokwaledi wa kgaolo wa ANC a bereka ka fa tlase ga ga Hope Papo,[20] a fetsa ditlha tse nne mo ofising eo pele ga a tlhatlhamiwa ke Nomantu Nkomo-Ralehoko ka 2018.[21]

Ofisi ya ga mokwaledi mogolo: 2022

[fetola | Fetola Motswedi]

Kwa bokopanong jwa masome a matlhano le bone jwa ANC ka Morule 2017, Ramokgopa o ne a tlhophiwa go ha komiting ya lefatshe (NEC)[22]. Morago o ne a nna wa tlaleletso[23] mo komiting ya pereko ya NEC.[24] Ka 2022 o ne a tsaya maokarabelo a mangwe kwa diofisi kgolo tsa ANC kwa Luthuli House: ka mokwaledi mogolo wa ANC Ace Magashule a ne a seegetswe kwa thoko, mothusa mokwaledi mogolo Jessie Duarte a lwala, o ne a thapiwa go nna morulaganyi mo ofising ya mokwaledi mogolo go thusa mokwaledi o o tshwareletsenf Paul Mashatile ( o a neng gape a bereka e le motshwara madi).[7][25][26] Ramokgopa o ne a supiwa a utlwana le tautona wa nako eo ebile e le tautona wa ANC Cyril Ramaphosa.[26][27]

Motshwara madi wa ANC: 2022

[fetola | Fetola Motswedi]

Pele ga bokopanong jwa ANC jwa masome a matlhano le botlhano, Ramokgopa o ne a bonwa e le ntlhopheng o o siametseng maemo a mokwaledi-mogolo.[7][26] Ka Phalane 2022, o ne a kwalwa e le motshwara madi o o batliwang, mo go bonthopheng ba ba neng ba tlhomilwe ebile ba dikolosiwa ka dipalo tsa phathi ya lekgamu le le batlang Ramaphosa.[28][29][30][31] Ka nako ya ba tlhophiwa, le fa go ntse jalo, makalana a phathi a ne a sa eme nokeng letsholo la gagwe la go tlhagelela mo pampiri ya ditlhopho.[32]

Fa bokopano bo simolola ka Morule 2022, Ramokgopa o ne a amogela ditlhopho di le pedi tsa motsotso wa bofelo go tswa mo bokopanong. O ne a gana tlhopho ya go ema e le mothusa mokwaledi-mogolo,[33] mme a amogela tlhopho ya go emela botshwara madi.[34] Ka Morule a le lesome le borobabongwe, go ne ga bolelwa fa a fentse ditlhopho ka 41.76%, o ne a amogela ditlhopho di le sekete, makgolo a robabobedi le borobabongwe, a tshwantshanngwa le tse di sekete, makgolo a marataro, masome a matlhano le bobedi tsa ga Pule Mabe, makgolo a matlhano le masome a robabongwe a tsa ga Bejani Chauke, le makgolo a mabedi, masome a robabobedi le motso a tsa ga Mzwandile Masina.[35]

Botshelo jwa gagwe

[fetola | Fetola Motswedi]

O nyetswe ke Allen Lephoko, ba na le bana ba le bararo mmogo.[2][36]

  1. 1 2 "Tshwane Welcomes New Executive Mayor". City of Tshwane. 17 March 2006. Archived from the original on 20 November 2007.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 Ho, Ufrieda (20 September 2017). "Spotlight on health MECs: Gwen Ramokgopa". Spotlight. Retrieved 02 December 2025
  3. 1 2 3 "TUT Chancellor appointed a snew MEC of Health in Gauteng". Tshwane University of Technology. 7 February 2017. Retrieved 02 December 2025
  4. 1 2 "'It's challenging' admits new Gauteng Health MEC Gwen Ramokgopa". Sunday Times. 14 February 2017. Retrieved 02 December 2025.
  5. 1 2 3 Grootes, Stephen (13 May 2010). "The Irrepressible Gwen Ramokgopa". Daily Maverick. Retrieved 02 December 2025
  6. "What's in a name". News24. 8 June 2003. Retrieved 02 December 2025
  7. 1 2 3 Grootes, Stephen (11 April 2022). "Gwen Ramokgopa for ANC Secretary-General?". Daily Maverick. Retrieved 02 December 2025
  8. "Ramokgopa Looks Forward to Working in Home Town". Bua News. 17 March 2006. Retrieved 02 December 2025
  9. "Moves afoot to rename Pretoria". The Mail & Guardian. 3 August 2007. Retrieved 02 December 2025
  10. Brkic, Branko (8 May 2010). "Paul (The Survivor) Mashatile trounces Nomvula (Still The Premier) Mokonyane". Daily Maverick. Retrieved 02 December 2025.
  11. "Tshwane mayor: All in the family". The Mail & Guardian. 9 July 2010. Retrieved 02 December 2025
  12. "Ramokgopa takes over from aunt as Tshwane mayor". The Mail & Guardian. 2 November 2010. Retrieved 02 December 2025
  13. "Ekurhuleni welcomes corruption probe". News24. 10 November 2010. Retrieved 02 December 2025
  14. "President Zuma announces changes to the National Executive". The Presidency. 31 October 2010. Retrieved 02 December 2025
  15. "Full list of Jacob Zuma's 2014 cabinet". BizNews. 25 May 2014. Retrieved 02 December 2025
  16. Makhubu, Ntando (11 June 2015). "Gwen takes TUT reins". IOL. Retrieved 02 December 2025
  17. "Dr Gwen Ramokgopa honours the 2021 top academic achievers". Tshwane University of Technology. 26 November 2021. Retrieved 02 December 2025
  18. "Gwen Malegwale Ramokgopa". People's Assembly. Retrieved 02 December 2025
  19. "Mashatile retains position as ANC chairperson". The Mail & Guardian. 8 May 2010. Retrieved 02 December 2025
  20. "Mashatile retains ANC Gauteng top post". Business Day. 4 October 2014. Retrieved 02 December 2025
  21. Hunter, Qaanitah (22 July 2018). "David Makhura's unopposed ANC Gauteng victory – another beginning, another election to be fought". Daily Maverick. Retrieved 02 December 2025
  22. "Here is the ANC's new NEC". Citypress. 21 December 2017. Archived from the original on 7 December 2021. Retrieved 02 December 2025
  23. "ANC elects new national working committee". The Mail & Guardian. 20 January 2018. Retrieved 02 December 2025
  24. "National Working Committee". African National Congress. Retrieved 02 December 2025
  25. "ANC provincial secretaries fear their powers will be usurped". The Mail & Guardian. 1 February 2022. Retrieved 02 December 2025
  26. 1 2 3 "Ramokgopa hints at a restructured ANC leadership with more women at helm". Business Day. 13 September 2022. Retrieved 02 December 2025
  27. Boonzaaier, Dawie (21 February 2022). "Cyril's camp plays its ace: Her name is Gwen". City Press. Retrieved 02 December 2025
  28. Butler, Anthony (20 October 2022). "The ABC slate spells disaster for SA". Business Day. Retrieved 02 December 2025
  29. Khumalo, Juniour (12 October 2022). "CR22 caucus settles on Ramaphosa's running mates, despite ANC divisions". News24. Retrieved 02 December 2025
  30. Madia, Tshidi (13 October 2022). "Ramaphosa supporters say proposed slate for top six has hard-working individuals". EWN. Retrieved 02 December 2025
  31. Hunter, Juniour Khumalo and Qaanitah (11 October 2022). "Inside CR22 caucus' contentious line-up: Mchunu and Mbalula tipped for powerful ANC posts". News24. Retrieved 02 December 2025
  32. "ANC elective conference: These are the leading contenders for top six positions". Citizen. 22 November 2017. Retrieved 02 December 2025
  33. "NEC top seven: Tighter race now expected as voting kicks off". Business Day. 18 December 2022. Retrieved 02 December 2025
  34. Merten, Marianne (18 December 2022). "Leadership nominations finalised after delays and horse-trading amid plentiful slate permutations". Daily Maverick. Retrieved 02 December 2025
  35. "Ramaphosa wins big with four allies in top seven". City Press. 19 December 2022. Retrieved 02 December 2025
  36. "Now mayor's husband accused of assault". IOL. 25 March 2009. Retrieved 02 December 2025