Habiba Atta Forson
Habiba Atta Forson (yo o tshotsweng ka Phatwe a le lesome le boferabobedi)[1] ke motsamaisi wa kgwele ya dinao wa mogale wa Ghana le motabogi wa pele wa Ghana. Ka Phalane a le masome mabedi le bone ka 2019, o ne a tsenelela kgaisano mme a gapa sebaka sa go direla mo Lekgotleng la Khuduthamaga la Mokgatlho wa Kgwele ya Dinao wa Ghana, mme seo sa dira gore e nne ene fela mosadi yo ga jaanong jaana a direlang mo lekgotleng la khuduthamaga la Mokgatlho wa Kgwele ya Dinao wa Ghana. O itsege ka go nna motho wa ntlha go simolola kgwele ya dinao ya basadi kwa Ghana.[2][3][4][5][6][7]
Gape ke mothei wa Fabulous Ladies, nngwe ya ditlhopha tsa kgwele ya dinao tsa basadi tse di tumileng kwa Ghana.[8][9]
Botshelo jwa pele
[fetola | Fetola Motswedi]Forson o simolotse thuto ya gagwe ya motheo ya sekolo kwa Yaa Achiaa Girls Basic kwa Kumasi, kwa a simolotseng go nna le lorato lwa metshameko gone.[10] O ne a tswelela kwa T.I. Sekolo se Segolo sa Ahmadiyya, Kumasi kwa a neng a tswelela go godisa le go tlhabolola bokgoni jwa gagwe jwa go tlolela kwa godimo le mo ditiragalong tse dingwe tsa kwa tshimong. Fa a le kwa sekolong o ne a emela Kgaolo ya Ashanti ka nako ya Meletlo ya Metshameko ya Bosetšhaba kwa a neng a dira sentle thata ka go fenya dietsele mo go Tloleng kwa godimo, shot put, go tika javelin le dikgaisano tsa go taboga dimitara di le 4 × 100.[10]
Tiro
[fetola | Fetola Motswedi]Mabelo
[fetola | Fetola Motswedi]Ka 1965, ka nako ya Metshameko ya ntlha ya Aforika Yotlhe e e neng e tshwaretswe kwa Congo Brazzaville, o ne a le karolo ya setlhopha sa baatlelete ba Ghana mme a gapa selefera mo kgaisanong ya go tlolela kwa godimo. Gape e ne e le leloko la setlhopha se gape se neng sa gapa selefera mo kgaisanong ya dimitara di le 4 × 100.[10]
Magareng ga 1962 le 1965, Forson o ne a nna le tlhotlheletso e kgolo mo metshamekong ya go taboga fa a ne a fenya dikgaisano tsa bosetšhaba tsa go tlolela kwa godimo ka go latelana mme a tlhoma rekoto ya bosetšhaba ka 1963 - rekoto e e neng ya nna e le teng dingwaga di le tlhano pele ga e thubiwa. Ka 1977, o ne a fenya dikgaisano tsa thenese tsa kgaolo tse ka nako eo a neng a sa tlhole a le mo dikgaisanong tse di matlhagatlhaga tsa diatleletiki.[10]
Tsamaiso ya kgwele ya dinao
[fetola | Fetola Motswedi]Forson e ne e le badiri le mokatisi kwa Kholetšheng ya Setegeniki ya Sekontari ya Kumasi (KISCO). O itsege ka seabe sa gagwe se se botlhokwa mo go fetoleng batshameki ba ba tshwanang le Frimpong Manso go tswa go motlhasedi go nna mosireletsi le George Kennedy go nna motlhasedi yo o bolayang mo lefelong la selegae.[10] Frimpong Manso o ne a tswelela go tshamekela Asante Kotoko le setlhopha sa bosetšhaba sa Ghana.[10]
Ka 1985, Forson o ne a simolola setlhopha sa Liki ya Basadi ya Ghana sa Fabulous Ladies, ka leina la Ashtown Ladies. O ne a gaisana ka maemo mo komitingkhuduthamaga ya Mokgatlho wa Kgwele ya Dinao wa Ghana ka sebaka se le sengwe fela sa Ditlhopha tsa Batlhophi makgetlo a le mabedi mme a latlhegelwa ke Leanier Addy. Le fa go ntse jalo, ka Diphalane 2019, o ne a gapa sebaka mo komiting ya khuduthamaga ka sebaka se se sa tswang go tlhamiwa sa kgwele ya dinao ya basadi. O ne a tlhopha diboutu di le robedi mo go tse 16 tse di neng di le teng a fenya mogwetlhani wa gagwe yo o gaufi thata Evelyn Nsiah Asare ka boutu e le nosi. Nngwe ya ditiro tsa gagwe jaaka moemedi wa basadi e ne e le go dira mmogo le Naa Odofoley Nortey go tla ka tokomane ya pholisi e e tseneletseng ka ga kgwele ya dinao ya basadi, e e neng e tlhomile mogopolo mo go tokafatseng go bonala, go phuthela le go dira letshwaokgwebo.
Ka 2020, o ne a tlhomiwa go nna modulasetulo wa komiti ya botsamaisi jwa Black Queens, a nna mo maemong ao gape ka 2021. Pele ga moo, o kile a nna leloko la komiti dingwaga di le mmalwa. Gape o ne a etelela pele le go dira jaaka leloko la dikomiti tse dingwe di le mmalwa tsa metshameko go akaretsa le dikomiti tsa Liki ya Basadi ya Kgaolo ya Ashanti le tsa bana. Ka Sedimonthole 2019, o ne a tlhomiwa go nna tlhogo ya Komiti ya Sejana sa FA sa Basadi sa Ghana mme a nna mo maemong ao gape ka 2021.
Gape ke leloko la pele la botsamaisi jwa Kumasi Asante Kotoko.
Botshelo jwa gagwe
[fetola | Fetola Motswedi]Forson o na le bana ba le barataro.[10]
Ditlotla
[fetola | Fetola Motswedi]Ka Seetebosigo 2021, ka nako ya Dietsele tsa Kgwele ya Dinao tsa Ghana tsa 2021, Forson o ne a tlotliwa ka Kabo ya Phitlhelelo e e Kgethegileng ka ntlha ya seabe sa gagwe se segolo mo kgweleng ya dinao ya Ghana mme segolobogolo mo kgweleng ya dinao ya basadi kwa Ghana.
Metswedi
[fetola | Fetola Motswedi]- ↑ "PFAG showers it's felicitations on Madam Habiba Attah Forson". The Professional Footballers Association of Ghana (PFAG). 2019-08-18. Retrieved 30 Ngwanaatsele 2025.
- ↑ Okine, Sammy Heywood. "Good Old Habiba Atta Forson Wins GFA Executive Council After Beating Three Young Ladies - News Ghana". News Ghana. Retrieved 30 Ngwanaatsele 2025.
- ↑ "GFA Elections: Habiba Atta Forson wins Women's ExCo position". www.myjoyonline.com. Retrieved 30 Ngwanaatsele 2025.
- ↑ "GFA Elections: Habiba Atta wins women's vote to join EXCo". www.ghanaweb.com. Archived from the original on 2019-10-25. Retrieved 30 Ngwanaatsele 2025.
- ↑ "Madam Habiba Atta elected onto GFA Executive Council". Graphic Online. 2019-10-24. Retrieved 30 Ngwanaatsele 2025.
- ↑ "Breaking News: Habiba Atta grabs Ghana FA Exco position after winning women's vote". GhanaSoccernet. Archived from the original on 2019-10-25. Retrieved 30 Ngwanaatsele 2025.
- ↑ "Habiba Atta beats Evelyn and two others to join GFA Executive Council". ghananewsagency.org. Retrieved 30 Ngwanaatsele 2025.
- ↑ "Meet the 74-year-old woman elected onto GFA Executive Council". www.pulse.com.gh. 2019-10-24. Retrieved 30 Ngwanaatsele 2025.
- ↑ "George Afriyie congratulates Habiba Atta over GFA victory". The Ghana Guardian News. Retrieved 30 Ngwanaatsele 2025.
- 1 2 3 4 5 6 Asare, George Ernest (20 November 2019). "Habiba Atta Forson: The woman with many parts in sports". Graphic Online. Retrieved 30 Ngwanaatsele 2025.