Jump to content

Ivy Matsepe-Casaburri

Go tswa ko Wikipedia
Ivy Matsepe-Casaburri
Setshwantsho:Ivy Matsepe-Casaburri portrait cropped.jpg
Senepe sa ga Ivy Matsepe-Casaburri
Motshwarelela botautona jwa Aforika Borwa
In office
Lwetse a le masome mabedi le bone ngwaga wa 2008  Lwetse a le masome mabedi le botlhano ngwaga wa 2008
Appointed byKhuduthamaga ya Aforika Borwa
Pele Ga GagweThabo Mbeki
Morago Ga Gagwekgalema Motlanthe
Tona wa ditlhaeletsanyo, tsa megala le poso
In office
Seetebosigo a le lesome lebosupa ngwaga wa 1999  Moranang a le malatsi a marataro ngwaga wa 2009
PresidentThabo Mbeki Kgalema Motlanthe
Pele Ga GagweJay Naidoo
Morago Ga GagweSiphiwe Nyanda
Moeteledipele wa Free State
In office
Morule a le lesome le borobabobedi ngwaga wa 1996  Seetbosigo a le lesome le botlhano ngwaga wa 1999
Pele Ga GagweMosiuoa Lekota
Morago Ga GagweWinkie Direko
Ka Ga Ena
O tsetsweLwetse a le lesome le borobabobedi ngwaga wa 1937
Kroonstad Aforika Borwa
O TlhokafetseMoranang a le malatsi a marataro ngwaga wa 2009
Pretoria
MokgatlhoAfrican National Congress
Alma materUniversity of Fort Hare Rutgers University
TiroMopolotiki Morutabana

Ivy Florence Matsepe-Casaburri (o o tshotsweng ka Lwetse a le lesome le borobabobedi ngwaga wa 1937 - a tlhokafala ka Moranang a le malatsi a marataro ngwaga wa 2009) e ne e le mopolotiki wa kwa Aforika Borwa. E ne e le moeteledipele wa bobedi wa kgaolo ya Free State le tona wa Aforika Borwa wa ditlhaeletsanyo go tswa ka 1999 go fitlhelela a tlhokafala. O berekile ka nakwana e le tautona o o tshwareletseng ka 2005,[1] fa tautona Thabo Mbeki le mothusa tautona ba ne ba tsere loeto kwa ntle ga lefatshe. Fa godimo ga foo, o ne a tlhophiwa ke khuduthamaga go nna mookamedi wa molaomotheo ebile wa semmuso wa lefatshe leo ka lobaka lwa dio oura di le lesome lebone ka Lwetse a le masome mabedi le botlhano ngwaga wa 2008, ka nako ya Thabo Mbeki a ithotse marapo, Kgalema Motlanthe a ise a palame setilo.[2][3] E ne e le motho wa mme wa ntlha go nna mo maemong a botautona kwa Aforika Borwa, le motho wa mme wa ntlha go etelela pele lefatshe la Aforika Borwa fa e sale puso ya ga mmamosadinyana Elizabeth II e le mohumagadi wa Aforika Borwa e fela ka 1961. O nnile ene fela mosadi wa tlotla e go fitlhelela ka Phukwi 2021, fa Angie Motshekga a thapiwa go nnatautona o o tshwareletseng ka nakwana.

Botshelo jwa gagwe a le mmotlana

[fetola | Fetola Motswedi]

Ivy Matsepe-Casaburri o tshotswe ka Lwetse a le lesome le borobabobedi ngwaga wa 1937 kwa Kroonstad kwa Free State. Rraagwe e ne e le mogokgo, seopedi le motho wa metshameko, mmaagwe e le morutabana, le mmaboipelego. O feditse sekolo sa gagwe se sepotlana kwa Kroonstad, a ya go tsena se segolwane kwa Kwa-Zulu Natal.[4] O ne a aloga ka Bachelor of Arts degree go tswa kwa Fort Hare University a ya go ruta kwa KZN dingwaga di le pedi.[5]

Go tshaba

[fetola | Fetola Motswedi]

Fa a le dingwaga di le masome mabedi le borobabobedi, o ne a tshaba, a boela kwa Aforika Borwa morago ga dingwaga di le masome mabedi le botlhano. O berekile pele kwa Swaziland e le morutabana dingwaga di le lesome pele ga a fudugela kwa United States.[6] Ka nako ya fa a tshabile, o ne a tsweledisa thuto ya gagwe. O ne a ya kwa United States kwa a neng a dira dithuto tsa gagwe tsa pele ga kalogo. O bereketse United Nations Instute for Namibia e le morutuntshi le mokwadisi, a nna kwa Zimbabwe.[7] O alogile ka PhD ya Sociology go tswa kwa Rutgers University - kwa New Brunswick.[8]

O berekile ka nakwana e le motshwarelela botautona ka 2005, [9]fa tautona Thabo Mbeki le mothusa tautona ba ne ba le kwa ntle ga lefatshe. Fa godimo ga foo, o ne a tlhophiwa ke khuduthamaga go nna moeteledipele wa lefatshe ka nakwana wa molaomotheo le semmuso, sebaka sa di oura di le lesome le bone ka Lwetse a le masome mabedi le botlhano ngwaga wa 2008, Thabo Mbeki a sena go ithola marapo, Kgalema Motlanthe a ise a tlhomamisiwe.[10][11] Ke ene mme wa ntlha ebile e le ene fela go tsena gompieno o o kileng a nna mo mameong a botautona kwa Aforika Borwa, gape e le mosadi wa ntlha go nna moeteledipele wa lefatshe leo fa e sale Mma mosadinyana (Elizabeth II) a emisa go nna mohumagadi wa Aforika Borwa ka 1961.

Maemo a a nnileng mo go one

[fetola | Fetola Motswedi]
  • Tona wa ditlhaeletsanyo kwa pusong ya Aforika Borwa go tswa ka Seetebosigo 1999 go tsena Moranang 2009
  • Mopalamente go tswa ka 1999 go tsena 2009
  • Moeteledipele wa Free State go tswa ka 1996 go tsena 1999; e le moeteledipele wa ntlha wa mme
  • Modulasetilo wa South African Broadcasting Corporation (SABC); mosadi wa ntlha le modulasetilo wa ntlha o montsho
  • Morutuntshi kwa Rutgers University
  • Motlhatlhalela dithuto wa maemo a a fa godimo le mokwadisi kwa United Nations Institute for Namibia
  • Mookamedi wa khansele ya dipatlisiso tsa maranyane le mehama (Council for Scientific and Industrial Research

O tlhokafetse ka ntlha ya malwetse a tlholegeo ka Moranang a le malatsi a marataro ngwaga wa 2009 ka etlha sa gagwe a le mo ofising e le tona wa ditlhaeletsanyo.[12]

  1. Acting President for period 14 September to 18 September 2005 Archived 4 June 2011 at the Wayback Machine
  2. Quintal, Angela (26 September 2008). "No wars, no drama for Matsepe-Casaburri". The Mercury. p. 2. Retrieved 12 December 2025
  3. Chikane, Frank (28 April 2012). "Emotional farewell as Mbeki holds last cabinet meeting". Daily Nation. Retrieved 12 December 2025
  4. Ludman, Barbara; Stuber, Paul (2004). The Mail & Guardian A-Z of South African Politics: The Esseantial Handbook. Johannesburg: Jacana Media. pp. 70–71. ISBN 1770090231.
  5. "Ivy Matsepe-Casaburri". SA history.org. SAHO. 17 February 2011. Retrieved 12 December 2025
  6. Jalalzai, Farida (2013). Shattered, Cracked, or Firmly Intact? Women and the Executive Glass Ceiling Worldwide. New York: Oxford University Press. p. 190. ISBN 9780199943531.
  7. "Dr Ivy Matsepe-Casaburri". Sabinet history.org. SAHO. 17 February 2011. Archived from the original on 18 September 2018. Retrieved 12 December 2025
  8. Vecchiatto, Paul (7 April 2009). "Ivy Matsepe-Casaburri". IT Web. IT Web. Retrieved 12 December 2025
  9. Acting President for period 14 September to 18 September 2005 Archived 4 June 2011 at the Wayback Machine
  10. Quintal, Angela (26 September 2008). "No wars, no drama for Matsepe-Casaburri". The Mercury. p. 2. Retrieved 12 December 2025
  11. Chikane, Frank (28 April 2012). "Emotional farewell as Mbeki holds last cabinet meeting". Daily Nation. Retrieved 12 December 2025
  12. "Ivy Matsepe-Casaburri dead at 71". Mail&Guardian. Mail&Guardian. 7 April 2009. Retrieved 12 December 2025