Jump to content

Janet Suzman

Go tswa ko Wikipedia

Janet Suzman

Tsalo (1939-02-09) 9 February 1939 (age 86)
Johannesburg, South Africa
ThutoKingsmead College
Alma materUniversity of the Witwatersrand
TiroActress, director
Mosadi
(m. 1969; div. 1986)
Bana1
MasikaHelen Suzman (aunt)

Dame Janet Suzman (o tshotswe ka letsatsi la boferabongwe ka Tlhakole 1939[1]) ke modiragatsi wa Borithane yo o tsholetsweng mo Aforika Borwa yo o neng a nna le tiro e e atlegileng ya ntlha mo Royal Shakespeare Company, moragonyana a tshameka gape dikarolo tse dintsi tsa ga Shakespeare mo thelebišeneng. Mo filiming ya gagwe ya ntlha, Nicholas and Alexandra (1971), tiragatso ya gagwe jaaka Mohumagadi Alexandra Feodorovna e ne ya dira gore a newe ditlotla di le mmalwa, go akaretsa le go tlhophiwa go bona Seetsele sa Academy sa Modiragatsi yo o Gaisang.

Suzman moragonyana o ne a tshameka mo mefuteng e e farologaneng ya didrama tsa bogologolo le tsa segompieno mmogo le go kaela ditlhagiso tse dintsi kwa UK le Aforika Borwa. Suzman o ne a tlhagelela mo filiming ya A Dry White Season (1989), e leng filimi e e neng e sekaseka tlhaolele.

Botshelo jwa pele

[fetola | Fetola Motswedi]

Janet Suzman o tsholetswe kwa Johannesburg, Aforika Borwa, mo lelapeng la Bajuta, morwadia Betty (yo o tsholetsweng Sonnenberg) le Saul Suzman, morekisi wa motsoko yo o humileng.[2]

Rraagwemogolo, Max Sonnenberg, e ne e le leloko la palamente ya Aforika Borwa, mme rakgadiagwe e ne e le molweladitshwanelo tsa baagi le molwela-kganetso wa tlhaolele Helen Suzman. Suzman o ne a rutelwa kwa sekolong se se ikemetseng sa Kingsmead College, kwa Johannesburg, le kwa Yunibesithing ya Witwatersrand.[3]

Tiro ya mo seraleng

[fetola | Fetola Motswedi]

Morago ga go katisediwa go tshameka mo seraleng kwa Sekolong sa Mmino le Botaki jwa Terama sa London,[4] Suzman o ne a dira tiro ya gagwe ya ntlha jaaka Liz mo go Billy Liar kwa Tower Theatre, Ipswich, ka 1962. O ne a nna leloko la Khamphani ya Bogosi ya Shakespeare (RSC) ka 1963 mme a simolola tiro ya gagwe ya Ntwa ya The Roses koo e le The Joan . (1962-64). RSC e ne ya mo naya tshono ya go tshameka karolo ya bontsi jwa bagale ba basadi ba ga Shakespeare, go akaretsa le Rosaline mo go Love’s Labour’s Lost, Portia mo go The Merchant of Venice, Ophelia mo go Hamlet, Kate mo go Go Thapisa Shrew, Beatrice mo go Modumo o Mogolo ka ga Sepe, Celia le Jaaka Tiviro mo go Jaaka Wena . Cleopatra, magisterial, e e tlhoafetseng le e e gogelang, ka 1973, e go bolelwang fa e ne e le tiragatso e e tlhomameng. (Tlhagiso ya thelebišene ya ATV/ITC, Antony le Cleopatra, e ne ya gasiwa ka 1974 kwa UK mme ya bontshiwa kwa dinageng tse dingwe.) Le fa go tlhagelela ga gagwe mo seraleng go ne go na le tshekamelo ya go taboga ka tlholego go ya kwa go Shakespeare le difilimi tsa bogologolo, go akaretsa le Hedda Gabler wa ga Ibsen, The Chekhov le Marcine Gorkyster, tlhagelela mo diterameng tsa ga Genet, Pinter, Ronald Harwood, Nicholson, Albee le ba bangwe.

Difilimi le thelebishene

[fetola | Fetola Motswedi]

O ne a tlhagelela mo ditlhagisong di le dintsi tsa diterama tsa thelebišene tsa Borithane ka dingwaga tsa bo 1960 le tshimologo ya dingwaga tsa bo 1970, go akaretsa le Saint Joan (1968), Bokgaitsadi ba Bararo (1970), Macbeth (1970), Hedda Gabler (1972), Bosigo jwa Bolesomepedi (1973), jaaka Lord Mo9Lessways mo go Clay7. Mountbatten: Motlatsa-Kgosi wa Bofelo (1985) le Letseka le le Opelang la ga Dennis Potter (1986). Seabe sa gagwe sa ntlha sa filimi e ne e le mo go Nicholas le Alexandra (1972), mme o ne a tlhophiwa go bona Awate ya Academy ya Modiragatsi yo o Gaisang, BAFTA le Golden Globe ka ntlha ya go tshwantsha ga gagwe Kgosigadi Alexandra. Se se ne sa latelwa ke Letsatsi mo Losong lwa ga Joe Egg (1972) le le neng le lebagane le Alan Bates. Mo godimo ga mofuta wa thelebišene wa 1974 wa Antony le Cleopatra wa ga Shakespeare, gape o ne a tlhagelela jaaka "Frosine" mo tlhagisong ya Bosigo jwa Bobogelo ya BBC ya 1988 ya The Miser a lebagane le Nigel Hawthorne jaaka "Harpagon" le Jim Broadbent jaaka Maitre Jacques. Seabe se sengwe e ne e le sa ga Frieda Lawrence mo go Moperesiti wa Lorato (1981).

Suzman o dirile difilimi di le mmalwa fa e sa le ka nako eo, go akaretsa le Tshilo ya Phefo e Ntsho ya ga Don Siegel (1974), Nijinsky (1980), Konteraka ya Motaki wa Ditshwantsho (1982) ya ga Peter Greenaway, E la Nave Va ya ga Federico Fellini (Mme Sekepe se Tsamaya ka Sekepe ka 1983), Marson o omileng Se9o Run (1990; karolo e e sa tlwaelegang ya metlae). Ka 2020 Suzman o ne a tlhagelela mo tlhagisong ya Netflix ya The Crown e le moemedi wa dikwalo wa ga Michael Shea, mokwaledi wa bobegadikgang wa kgosigadi. Tiragalo eno e ne e bua ka kgaogano fa gare ga Buckingham Palace le Margaret Thatcher ka ntlha ya go gana ga ga tonakgolo go tshegetsa dikiletso tsa Kgweranoditšhaba kgatlhanong le Aforika Borwa. Tiragalo e gape e ne e kaya gore boemo jwa ga Mme Thatcher bo ka tswa bo amana le dikgatlhego tsa kgwebo tsa morwawe Mark mo Aforika Borwa.

Ditiro tsa moragonyana

[fetola | Fetola Motswedi]

Mo Aforika Borwa wa gaabo o ne a kaela Othello, e e neng ya bontshiwa mo thelebišeneng, le ya ga Brecht ya Mosadi yo o Molemo wa Setzuan (e e neng ya bidiwa sešwa go nna Mosadi yo o Molemo wa Sharpeville) ka bobedi kwa Market Theatre, kwa Johannesburg. O ne gape a etela phetolelo ya gagwe ya segompieno ya The Cherry Orchard ya ga Chekhov – karabo ya Aforika Borwa e e bidiwang The Foreisetata. O kwadile, a tshameka le go kaela karolo eno le Bobogelo jwa Birmingham Repertory. Ditlhagiso tse dingwe tse Suzman e neng e le mokaedi di ne di akaretsa Toro ya Batho kwa RSC, Go Tshwara ka Setlhogo kwa Moletlong wa Edinburgh, Ga go na dintsi mo go Rre Hunter ga ga Feydeau (Senthara ya Chelsea, 1992), Loso lwa Morekisi (Theatre Clwyd, 1993), le Pam Getr. 1998).

Ka 2002, o ne a boela kwa RSC go ya go diragatsa mo mofuteng o mošwa wa The Hollow Crown le Rre Donald Sinden, Ian Richardson le Rre Derek Jacobi. Ka 2005, o ne a tlhagelela kwa West End mo tsosolosong ya terama ya ga Brian Clark ya 1978 ya Botshelo jwa ga Mang Le fa go ntse jalo? e e tshamekiwang ke Kim Cattrall. Ka 2006 o ne a kaela Hamlet mme ka 2007 o ne a tshameka karolo ya Volumnia mo Coriolanus kwa Stratford-upon-Avon, e o ne a amogela dikitsiso tse di molemo thata. Ka 2010, o ne a tlhagelela mo Torong ya Ntša, e leng terama e ntšhwa ya Aforika Borwa, kwa Finborough Theatre, kwa Lontone, e morago ga moo e neng ya fudugela kwa West End. Suzman o ne a kwala Go Diragatsa le Shakespeare: Metlae e Meraro, buka e e theilweng mo motseletseleng wa dithuto tsa botswerere jwa go diragatsa. [go tlhokega nopolo]

Ka 2014, Suzman o ne a kgalwa ka ntlha ya ditshwaelo tsa gagwe malebana le go tsaya karolo ga botsweretshi mo bobogelong. Fa a araba pitso ya ga Meera Syal ya go nna le seabe mo bareetsing ba ba farologaneng, Suzman o ne a bitsa bobogelo jaaka "tlhamo ya basweu, tlhamo ya Yuropa. Tota ga go na bosupi jwa baepi ba dilo tsa bogologolo jo bo supang ka tsela e sele."[5]

Botshelo jwa gagwe le ditlotla

[fetola | Fetola Motswedi]

Ka 1969, o ne a nyala mokaedi Trevor Nunn mme mmogo ba nna le morwa. Ba ne ba tlhalana ka 1986.[3]

Suzman o ne a tlhomiwa go nna Molaodi wa Dame wa Taolo ya Mmusomogolo wa Borithane (DBE) mo Ditlotleng tsa Letsatsi la Matsalo tsa 2011 ka ntlha ya ditirelo tsa gagwe mo drameng.[4][5]

Suzman o na le didikerii tsa tlotlo tsa DLitt go tswa kwa diyunibesithing tsa Warwick, Leicester, London (QMW), Southampton, Middlesex, Kingston, Motsekapa, Edge Hill le Buckingham.

Ke Motho yo o Tlotlegang wa Setheo sa Shakespeare, mme o ne a newa Sekgele sa Pragnell ka ntlha ya ditirelo tsa gagwe tsa botshelo jotlhe mo go Shakespeare ka 2012. Ke motshegetsi wa Moletlo wa Boditšhabatšhaba wa Bobogelo wa London.[6]

Dietsele le ditlhopho

[fetola | Fetola Motswedi]
Year Awards Category Nominated work Result Ref.
1972 Academy Awards Best Actress Nicholas and Alexandra Nominated
British Academy Film Awards Most Promising Newcomer to Leading Film Roles Nominated
Golden Globe Awards New Star of the Year – Actress Nominated
National Society of Film Critics Best Actress A Day in the Death of Joe Egg Nominated
1973 New York Film Critics Circle Best Actress Nominated
1975 British Academy Television Awards Best Actress Florence Nightingale / Play of the Month: Hedda Gabler / Antony and Cleopatra / Second House: Athol Fugard Nominated
1977 Laurence Olivier Awards Actress of the Year in a Revival Hedda Gabler Nominated
1983 Actress of the Year in a New Play Cowardice Nominated

Filmography

[fetola | Fetola Motswedi]
Year Film Role Notes
1964 Festival (TV series) Luciana episode: The Comedy of Errors
1965 The Wars of the Roses (TV miniseries) Lady Anne/Joan la Pucelle chapter: Richard III

chapter: Henry VI

1966 Lord Raingo (TV series) Delphine episode: Fear

episode: Doubts episode Power episode: The Offer

1966 Theatre 625 (TV series) Edith Swan-Neck/Mary episode: The Family Reunion

episode: Conquest: The Leopard and the Dragon episode: Conquest: The Encounter

1970 Solo (TV series) Charlotte Brontë episode: Janet Suzman as Charlotte Brontë
1971 Nicholas and Alexandra Alexandra
1972 A Day in the Death of Joe Egg Sheila
1968–1972 BBC Play of the Month (TV series) Hedda Gabler

Lady Macbeth Masha Joan of Arc

episode: Hedda Gabler

episode: Macbeth episode: The Three Sisters episode: St. Joan

1974 The Black Windmill Alex Tarrant
1974 Antony and Cleopatra (TV film) Cleopatra
1976 Clayhanger (TV series) Hilda Lessways/Hilda Clayhanger
1976 Voyage of the Damned Leni Strauss
1979 The House on Garibaldi Street (TV film) Hedda
1980 Nijinsky Emilia Marcus
1980 Escape (TV series) Wendy Woods episode: Banned
1981 Priest of Love Frieda Lawrence
1982 The Draughtsman's Contract Virginia Herbert
1983 And the Ship Sails On Edmea Tetua
1984 The Midsummer Marriage (TV film) Sosostris
1984 The Zany Adventures of Robin Hood (TV film) Eleanor of Aquitaine
1985 Bright Smiler (TV film) Avon Eve
1986 Masterpiece Theatre: Lord Mountbatten – The Last Viceroy Edwina Mountbatten, Countess Mountbatten of Burma
1986 The Singing Detective (TV miniseries) Nicola
1988 Theatre Night (TV series) Frosine episode: The Miser
1989 Revolutionary Witness (TV short) Theroign de Mericourt segment: The Woman
1989 A Dry White Season Susan du Toit
1989 4 Play (TV series) Judith episode: Nobody Here But Us Chickens
1990 Nuns on the Run Sister Superior
1992 Horizon (TV series) Narrator episode: Taking the Credit
1992 Leon the Pig Farmer Judith Geller
1992 The Secret Agent (TV series) Margaret, Duchess of Chester
1993 Inspector Morse (TV series) Dr Claire Brewster episode: Deadly Slumber
1997 The Ruth Rendell Mysteries (TV series) Cecily Branksome episode: Front Seat
2002 The Windsors – A Royal Family (Documentary) Narrator Originally released in 1994 by PBS, updated and re-released in 2002
2005 Hiroshima (TV film) voice
2006–2007 Trial & Retribution (TV series) Winifred Morgan QC episode: Sins of the Father
2008 The Color of Magic (TV film) Ninereeds
2010 Midsomer Murders (TV series) Lady Matilda William episode: The Sword of Guillaume
2011 Tinga Tinga Tales (TV series) Ostrich
2012 Sinbad (TV series) Grandmother/Safia episode: Homecoming

episode: Queen of the Water-Thieves episode: Pilot episode: The Siren

2012 Labyrinth (TV series) Esclarmonde episode: Episode No. 1.2

episode: Episode No. 1.1

2012 Moominland Tales: The Life of Tove Jansson (TV film) Readings
2013 Felix Mrs Cartwright
2020 The Crown Literary agent to Michael Shea episode: Episode No. 8 Series 4 "48:1"
2023 Consecration Mother Superior
  1. Rose, Mike (9 February 2023). "Today's famous birthdays list for February 9, 2023 includes celebrities Michael B. Jordan, Tom Hiddleston". Cleveland.com. Retrieved 30 Phalane 2025.
  2. "Janet Suzman Biography (1939–)". filmreference.com. Retrieved 30 Phalane 2025.
  3. 1 2 "Suzman, Janet (1939–)". Encyclopedia.com. Retrieved 30 Phalane 2025.
  4. "No. 59808". The London Gazette (Supplement). 11 June 2011. p. 7.
  5. "Forsyth knighthood heads honours". BBC News. 11 June 2011. Retrieved 30 Phalane 2025.
  6. "Meet The Team" Archived 11 September 2016 at the Wayback Machine, LIFT. Retrieved 30 Phalane 2025.