Jufureh
Jufureh (e gape e bidiwang Juffureh kgotsa Juffure) ke toropo mo Gambia, dikilometara di le 30 go ya kwa teng ga naga mo lotshitshing lo lo kwa bokone lwa Noka ya Gambia mo Kgaolong ya North Bank gaufi le Setlhaketlhake sa Kunta Kinteh. Toropo eno e na le musiamo le Fort Jillifree. Jufureh e itsege ka go tlhagelela ga yone mo bukeng ya ga Alex Haley ya 1976 Roots: The Saga of an American Family, jaaka lefelo la botsalo la mogologolwane wa ga Haley e bong Kunta Kinte. Morago ga go gatisiwa ga Roots, Jufureh e ne ya nna lefelo le legolo la bojanala. Se se ne sa dira gore toropo e nne le dipoelo tsa ikonomi, go akaretsa go agiwa ga sekolo sa poraemari, mmaraka o mosha o o neng o lebagane le bajanala, le ditsela tse di tokafaditsweng.
Hisitori
[fetola | Fetola Motswedi]Ka 1651 setsha se sennye sa naga go tswa mo motseng se ne sa hirisiwa ke Jacob Kettler, Duke wa Courland, go tswa mo kgosing ya Kombo, jaaka karolo ya bokoloniale jwa Couronian jwa Aforika.
Jufureh e ne e le karolo ya Bogosi jwa Niumi mme ka lekgolo la bo 18 la dingwaga toropo e ne e setse e le lefelo le le botlhokwa la kgwebo ya makgoba ya Atlantic. Lelapa la ga Tall la Jufureh le ne le na le maemo a go nna falifo mo bogosing, mme ba ne ba na le maikarabelo a go kokoanya lotseno lwa lekgetho go tswa go bagwebi ba ba fetang le go atlhola dikgotlhang.
Toropo e ne ya tsaya karolo mo tsogologelong ya Marabout e e neng ya simololwa ka bo1860 kgatlhanong le kgosi ya Niumi Buntung Jamme mme ka ntlha ya seo, toropo e ne ya senngwa ke masole a bogosi.
Go ya ka dipalopalo tsa batho, bodumedi jo bogolo mo motseng ono ke Boiselamo. Ka 1999, mosque le sekolo, Alex Haley Mosque le School Complex, di ne tsa bulwa kwa Jufureh, koo Haley a neng a latedisa losika lwa gagwe teng ka patlisiso ya losika.