Jump to content

Libertina Amathila

Go tswa ko Wikipedia
Motlotlego
Libertina Amathila
Amathila ka 2005
Mothusa tonakgolo wa Namibia
In office
Mopitlo 2005  Mopitlo 2010
PresidentHifikepunye Pohamba
Pele Ga GagweHendrik Witbooi (mopolotiki)
Morago Ga GagweMarco Hausiku
Tona wa tsa botsogo
In office
1996–2005
PresidentSam Nujoma
Pele Ga GagweNickey Iyambo
Morago Ga GagweRichard Kamwi
Tona wa tsa tlhabololo
In office
Mopitlo a le malatsi a a masome mabedi le motso ngwaga wa 1990  1996
PresidentSam Nujoma
Morago Ga GagweNickey Iyambo
Ka Ga Ena
O tsetsweLibertina Inaviposa Appolus
kgwedi ya Morule e le lesome ngwaga wa 1940
Fransfontein, ko kgaolong ya Kunene
Mosetshaba waNamibian
MokgatlhoSWAPO
Mo/BakapeloBen Amathila
TiroMopolotiki
TiroNgaka

Libertina Inaviposa Amathila (o pele a neng a fana ka Appolus, o o tshotsweng ka Morule a le lesome ngwaga wa 1940)[1] ke mopolotiki le ngaka ya kwa Namibia. O berekile e le leloko la palamente, gape e le mothusa tonakgolo wa Namibia go tswa ka Mopitlo ngwaga wa 2005 go tsena Mopitlo 2010.

Botshelo jwa a le mmotlana le thuto

[fetola | Fetola Motswedi]

Libertina Appolus o tsholetswe kwa Fransfontein, kwa kgaolong ya Kunene. Ka fa tlase ga lenaneo la SWAPO la selegae, o ne a amogela thuso ya madi go ithutela bongaka kwa Poland a aloga kwa Warsaw Medical Academy ka ngwaga wa 1969, a nna ngaka ya ntlha ya mosadi kwa Namibia. Morago o ne a bereka kwa dikampeng tsa batshabi tsa SWAPO.[1][2]

Amithila o feditse sekolo sa gagwe se segolwane kwa Aforika Borwa. Ka ngwaga wa 1962, o ne a tshaba a nna kwa Tanzania ka nakwana, kwa a neng a tsenya kopo a bo a e amogela ya dithuso tsa madi go tsena sekolo kwa Poland. Ka dingwaga tsa 1960, o ne a fetsa dithuto tsa bongaka kwa Poland,Sweden le Lontone. O ne a tsenelela gape thuto ya tsa madi ya baeteledipele ba eseng ba madi kwa sekolong sa ithutelo ditiro sa Colombia, kwa United States (1993); tse dingwe kwa UNISA, kwa Aforika Borwa (1992); Diploma tsa kanamiso malwetsi le seFora kwa Bamako, Mali (1980 go tsena 1983); Postgraduate Diploma ya botsogo jwa setshaba kwa Lontone (1977 go tsena 1978); postgraduate diploma mo go tsa dijo le bongaka jwa malwetsi a mafatshe a komelelo (1972). M.B.Ch.B le puo ya Swedish kwa Sweden (1975) kwa Warsaw kwa Poland ka 1962 go tsena 1969), setlankana kwa Wellington kwa Kapa, Aforika Borwa (1955 go tsena 1957); sekolo se sebotlana sa Otjiwarongo le sa Lutere sa borongwa kwa Fransfontein (1946 go tsena 1955).

Tiro ya sepolotiki

[fetola | Fetola Motswedi]

Kwa bokopanong jwa SWAPO jwa 1969 a le kwa Tanzania a tshabile, Amathila o ne a nna mothusa mokwaledi wa tsa botsogo mo komiting ya legare ya SWAPO le mogogi wa komiti ya SWAPO ya basadi. Pele ga boipuso, e ne e le leloko la SWAPO la palamente, go tswa ka Ngwanatsele 1989 go tsena Mopitlo 1990,[3] le morago ga boipuso ka Mopitlo 1990, e ntse e le leloko la palamente ya Namibia. E ne e le tona wa tsa kgaolo le selegae le matlo go tswa ka Mopitlo a le malatsi a le masome mabedi le motso ngwaga wa 1990 go tsena Lwetse a le lesome le bobedi ngwaga wa 1996, ka nako e a kileng gape a nna tona wa tsa botsogo le tsa selegae, a le mo maemong ao go fitlhelela a nna mothusa tonakgolo wa Namibia ka Mopitlo a le masome mabedi le motso ngwaga wa 2005.[1][2]

Ka Lwetse ngwaga wa 1999, o ne a tlhophiwa lobaka lwa ngwaga go nna modulasetilo wa komiti ya kgaolo ya lekgotla la botsogo la mafatshefatshe la WHO mo Aforika, ka Motsheganong a le lesome le botlhano ngwaga wa 2000, o ne a tlhophiwa go nna tautona wa bokopano jwa masome a matlhano le boraro jwa komiti ya botsogo jwa mafatshefatshe.[4] O ne a amogela palo ya bo lesome ka bontsi ya tlhopho ya palo ya makgolo a mararo, masome a marataro le boraro mo tlhophing ya komiti ya legare ya SWAPO kwa bokopanong jwa ngwaga jwa phathi eo ka Phatwe ngwaga wa 2002.[5]

O ne a ithola marapo mo tsa sepolotiki fa lefatshe la Namibia le ipelela dingwaga di le masome mabedi le ipusa ka Mopitlo a le masome mabedi le motso ngwaga wa 2010.[6]

Dietsele le tlotla

[fetola | Fetola Motswedi]

Amathila o amogetse seetsele sa Ongulumbashe go nna pelokgale le go bereka ka lobaka ka 1987,[1] o ne a nna gape moamogedi wa seetsele sa batshabi sa Nansen ka 1991.[2]

Ka 2002, o ne a raya tsela ya Bruckenstrasse kwa Swakopmund leina la gagwe.[7]

Botshelo jwa gagwe

[fetola | Fetola Motswedi]

Amathika o nyetswe ke mopolotiki ka ene Ben Amathila.

  1. 1 2 3 4 Dierks, Klaus. "Biographies of Namibian Personalities, A". klausdierks.com. Retrieved 03 October 2025.
  2. 1 2 3 "Amathila Appolus Libertine". Parliament of Namibia. Retrieved 03 October 2025.
  3. List of members of the Constituent Assembly, parliament.gov.na.
  4. "NAMIBIAN MINISTER ELECTED PRESIDENT OF 53RD WORLD HEALTH ASSEMBLY" Archived 2007-06-11 at the Wayback Machine (press release), afro.who.int, May 17, 2000.
  5. "The ruling party's new Central Committee" Archived January 4, 2005, at the Wayback Machine, The Namibian, August 27, 2002.
  6. Hillebrecht, Anna. "A servant of the people". The Namibian. Archived from the original on 18 April 2021. Retrieved 03 October 2025.
  7. "Namibia: Minister Urges Swakopmund Residents to Accept Change", Maggi Bernard, AllAfrica.com, 12 December 2002