Libertina Amathila
Libertina Inaviposa Amathila (o pele a neng a fana ka Appolus, o o tshotsweng ka Morule a le lesome ngwaga wa 1940)[1] ke mopolotiki le ngaka ya kwa Namibia. O berekile e le leloko la palamente, gape e le mothusa tonakgolo wa Namibia go tswa ka Mopitlo ngwaga wa 2005 go tsena Mopitlo 2010.
Botshelo jwa a le mmotlana le thuto
[fetola | Fetola Motswedi]Libertina Appolus o tsholetswe kwa Fransfontein, kwa kgaolong ya Kunene. Ka fa tlase ga lenaneo la SWAPO la selegae, o ne a amogela thuso ya madi go ithutela bongaka kwa Poland a aloga kwa Warsaw Medical Academy ka ngwaga wa 1969, a nna ngaka ya ntlha ya mosadi kwa Namibia. Morago o ne a bereka kwa dikampeng tsa batshabi tsa SWAPO.[1][2]
Amithila o feditse sekolo sa gagwe se segolwane kwa Aforika Borwa. Ka ngwaga wa 1962, o ne a tshaba a nna kwa Tanzania ka nakwana, kwa a neng a tsenya kopo a bo a e amogela ya dithuso tsa madi go tsena sekolo kwa Poland. Ka dingwaga tsa 1960, o ne a fetsa dithuto tsa bongaka kwa Poland,Sweden le Lontone. O ne a tsenelela gape thuto ya tsa madi ya baeteledipele ba eseng ba madi kwa sekolong sa ithutelo ditiro sa Colombia, kwa United States (1993); tse dingwe kwa UNISA, kwa Aforika Borwa (1992); Diploma tsa kanamiso malwetsi le seFora kwa Bamako, Mali (1980 go tsena 1983); Postgraduate Diploma ya botsogo jwa setshaba kwa Lontone (1977 go tsena 1978); postgraduate diploma mo go tsa dijo le bongaka jwa malwetsi a mafatshe a komelelo (1972). M.B.Ch.B le puo ya Swedish kwa Sweden (1975) kwa Warsaw kwa Poland ka 1962 go tsena 1969), setlankana kwa Wellington kwa Kapa, Aforika Borwa (1955 go tsena 1957); sekolo se sebotlana sa Otjiwarongo le sa Lutere sa borongwa kwa Fransfontein (1946 go tsena 1955).
Tiro ya sepolotiki
[fetola | Fetola Motswedi]Kwa bokopanong jwa SWAPO jwa 1969 a le kwa Tanzania a tshabile, Amathila o ne a nna mothusa mokwaledi wa tsa botsogo mo komiting ya legare ya SWAPO le mogogi wa komiti ya SWAPO ya basadi. Pele ga boipuso, e ne e le leloko la SWAPO la palamente, go tswa ka Ngwanatsele 1989 go tsena Mopitlo 1990,[3] le morago ga boipuso ka Mopitlo 1990, e ntse e le leloko la palamente ya Namibia. E ne e le tona wa tsa kgaolo le selegae le matlo go tswa ka Mopitlo a le malatsi a le masome mabedi le motso ngwaga wa 1990 go tsena Lwetse a le lesome le bobedi ngwaga wa 1996, ka nako e a kileng gape a nna tona wa tsa botsogo le tsa selegae, a le mo maemong ao go fitlhelela a nna mothusa tonakgolo wa Namibia ka Mopitlo a le masome mabedi le motso ngwaga wa 2005.[1][2]
Ka Lwetse ngwaga wa 1999, o ne a tlhophiwa lobaka lwa ngwaga go nna modulasetilo wa komiti ya kgaolo ya lekgotla la botsogo la mafatshefatshe la WHO mo Aforika, ka Motsheganong a le lesome le botlhano ngwaga wa 2000, o ne a tlhophiwa go nna tautona wa bokopano jwa masome a matlhano le boraro jwa komiti ya botsogo jwa mafatshefatshe.[4] O ne a amogela palo ya bo lesome ka bontsi ya tlhopho ya palo ya makgolo a mararo, masome a marataro le boraro mo tlhophing ya komiti ya legare ya SWAPO kwa bokopanong jwa ngwaga jwa phathi eo ka Phatwe ngwaga wa 2002.[5]
O ne a ithola marapo mo tsa sepolotiki fa lefatshe la Namibia le ipelela dingwaga di le masome mabedi le ipusa ka Mopitlo a le masome mabedi le motso ngwaga wa 2010.[6]
Dietsele le tlotla
[fetola | Fetola Motswedi]Amathila o amogetse seetsele sa Ongulumbashe go nna pelokgale le go bereka ka lobaka ka 1987,[1] o ne a nna gape moamogedi wa seetsele sa batshabi sa Nansen ka 1991.[2]
Ka 2002, o ne a raya tsela ya Bruckenstrasse kwa Swakopmund leina la gagwe.[7]
Botshelo jwa gagwe
[fetola | Fetola Motswedi]Amathika o nyetswe ke mopolotiki ka ene Ben Amathila.
Metswedi
[fetola | Fetola Motswedi]- 1 2 3 4 Dierks, Klaus. "Biographies of Namibian Personalities, A". klausdierks.com. Retrieved 03 October 2025.
- 1 2 3 "Amathila Appolus Libertine". Parliament of Namibia. Retrieved 03 October 2025.
- ↑ List of members of the Constituent Assembly, parliament.gov.na.
- ↑ "NAMIBIAN MINISTER ELECTED PRESIDENT OF 53RD WORLD HEALTH ASSEMBLY" Archived 2007-06-11 at the Wayback Machine (press release), afro.who.int, May 17, 2000.
- ↑ "The ruling party's new Central Committee" Archived January 4, 2005, at the Wayback Machine, The Namibian, August 27, 2002.
- ↑ Hillebrecht, Anna. "A servant of the people". The Namibian. Archived from the original on 18 April 2021. Retrieved 03 October 2025.
- ↑ "Namibia: Minister Urges Swakopmund Residents to Accept Change", Maggi Bernard, AllAfrica.com, 12 December 2002