Lynne Brown
| Lynne Brown | |
|---|---|
![]() Lynne Brown ka 2007 | |
| Tona wa dikgwebo tsa setshaba | |
| In office Motsheganong a le masome mabedi le botlhano ngwaga wa 2014 – Tlhakole a le masome mabedi le bosupa ngwaga wa 2018 | |
| President | Jacob Zuma Cyril Ramaphosa |
| Pele Ga Gagwe | Malusi Gigaba |
| Morago Ga Gagwe | Pravin Gordhan |
| Moeteledipele wa borataro wa Kapa Bophirima | |
| In office Phukwi a le masome mabedi le botlhano ngwaga wa 2008 – Motsheganong a le malatsi a marataro ngwaga wa 2009 | |
| Pele Ga Gagwe | Ebrahim Rasool |
| Morago Ga Gagwe | Helen Zille |
| In office Motsheganong a le masome mabedi le motso ngwaga wa 2014 – Mopitlo a rogwa ngwaga wa 2018 | |
| Mopalamente | |
| Ka Ga Ena | |
| O tsetswe | Lwetse a le masome mabedi le 1961 Cape Town Aforika Borwa |
| Mokgatlho | African National Congress |
Lynne Brown (o o tshotsweng ka Lwetse a le masome mabedi le borataro ngwaga wa 1961) ke mopolotiki wa kwa Aforika Borwa o e neng e le tona wa pele wa dikgwebo tsa setshaba le moeteledipele wa pele wa kgaolo ya Kapa Bophirima. O tsholetswe kwa Cape Town, a golela kwa Mitchells Plain. O ne a thapiwa e le moteledipele wa Kapa Bophirima morago ga go ithola marapo ga ga Ebrahim Rasool ka Phukwi 2008.[1] Pele,e ne e le tona wa tlhabololo itsholelo le bojanala.[1] Ke leloko la African National Congress (ANC) le leloko le le tlhophilweng la komiti ya yone go tswa ka 2007 go tsena 2012.[1] Ke motho wa ditso tse di tlhakaneng, e ne e le moeteledipele wa bone wa lotso lo lo tlhakaneng wa Kapa Bophirima, wa bobedi go tswa mo ANC, wa ntlha o o ratanang le batho ba bong jo bo tshwanang le jwa gagwe phatlalatsa go thapiwa mo maemong a khuduthamaga mo dipusong tsotlhe tsa Aforika.[2][3]
Tiro ya sepolotiki
[fetola | Fetola Motswedi]Brown e ne e le modulasetilo wa lekgotla la banana la Mitchell's Plain ka 1979 le leloko la lekgotla la bomme ba ba ikopanetseng ka 1979 go tsena 1985. E ne e le leloko la lekgotla la bonne go tswa ka 1985 go tsena 1990, a bereka e le ofisara ya thuto le mokwaledi wa kgaolo. O ne a na le seabe mo go tlhamiweng ga United Democratic Front ka 1983 go fitlhelela e phatladiwa ka 1991, a bereka e le leloko la komiti ya madi.
Brown o nnile leloko la ANC ka 1987 a tlhophilwe mo komiting ya kgaolo le ya pereko ka 1999. O berekile e le mokwaledi wa kgaolo ya Kapa Bophirima wa lekgotla la bomme la ANC fa e sale ka 1990. Go tsaya karolo ga gagwe mo thutong go tsweletse le morago ga dingwaga tsa gagwe tsa go ruta. E ne e le leloko la lekgotla la porojeke ya thuto, gompieno ke leloko la lekgotla la porojeke ya ditirelo tsa tlaleletso thuto. Ke motlhami le mookamedi wa Women's College ka 1990. Ka 1994 le ka 1999 o ne a tlhophiwa e le leloko la ofisi ya peo molao ya Kapa Bophirima la ANC. E ne e le modulasetilo wa dikomiti tsa setshaba le botsogo, a bereka gape e le motlhokomedi wa wa ANC le motlhokomedi mogolo mo ofising ya peo molao. O eme e le ntlhopheng wa ANC wa mmatoropo wa Cape Town ka 1999, a bereka e le tona wa madi, tlhabololo itsholelo le bojanala go fitlhelela a tlhatlosiwa maemo go nna moeteledipele ka 2008.
ANC e ne ya latlhegelwa ke taolo ya kgaolo ka ditlhopho tsa 2009, ka Democratic Alliance e iponela ditlhopho di le masome mabedi le bobedi tsa manno a a masome mane le bobedi a palamete ya kgaolo. Ntlhopheng wa moeteledipele wa DA Hellen Zille o ne a tlhatlhama Brown ka Motsheganong a le malatsi a marataro ngwaga wa 2009.[4] O berekile e le moeteledipele wa phathi ya kganetso ya semmuso go tswa ka 2009 go tsena Motsheganong 2014, fa a thapiwa ke tautona wa pele Jacob Zuma mo khuduthamageng ya gagwe e le tona wa dikgwebo tsa setshaba.
Seemo sa sepolotiki sa ga Lynne Brown se ne se sa wele morago ga patlisiso ya Eskom. O ne a re potsoloso ya Eskom e tshwana le kgotlatshekelo ya metshameko morago ga mmueledi wa lekgotla la Eskom Khulani Qoma a sena go mmitsa moaki mo seabeng sa gagwe mo go gapiweng ga lephata la motlakase.[5] O ne a ganetsa gore o badile melaetsa ya Gupta, le ntswa a ne a e amogetse go tswa kwa go Natasha Mazzone,[6] a ganetsa le goretautona Jocob Zuma o ne a mmiditse morago ga go kopana le Zola Tsotsi (modulasetilo wa Eskom wa nako eo), bokopano jo bo neng jwa baka go seegelwa kwa thoko ga babereki ba maemo a a kwa godimo, Tshediso Matona, Dan Marokane, Tsholofelo Molefe le Matsheka Koko. O ne a ganetsa gore o itse Tony Gupta le Salim Essa morago ga gore Tsotsi a bue a le mo maikanong gore Brown o ne a mo laleditse kwa ntlong ya gagwe, Tony Gupta le Salim Essa ba le teng.[7][8]
Ka Tlhakole 2018, o ne a ntshiwa mo khuduthamageng ya ga tautona Cyril Ramaphosa,[9] a tlhatlhamiwa ke Pravin Gordhan, a felela a ithola marapo a bo palamente jwa ANC.[10]
Komiti ya go gapiwa ga lefatshe
[fetola | Fetola Motswedi]Komiti ya go gapiwa ga lefatshe, e e itsegeng botoka ka leina la Zondo Commision, e ne ya upulola gore Brown, fa a bereka e le tona wa dikgwebo tsa setshaba, o ne a thapa batho ba le mmalwa mo lekgotleng la Eskom ka 2014 le 2015 a sa sala ditsamaiso morago, le gore Brown o reteletswe ke go ela tlhoko dikgakololo tse di mo letlotlong la lephata la dikgwebo tsa setshaba (DPE). Ditiro tsa gagwe di ne tsa fitlhelwa di bakile go thapiwa ga batho ba le mmalwa ba ba itsaneng le Salim Essa le lolwapa loora Gupta, le ba le bantsi ba ba senang maitemogelo ape e le baokamedi ba dikgwebo tsa lefatshe.
Mo mokwalong wa maikano o o yang kwa komiting ya Zondo ka 2021, Brown o ne a tlhalosa gore ga a itse Salim Essa le gore o ne a sala tsamaiso morago tsea di neetsweng ke DPE. Le fa go ntse jalo, komiti e ne ya lemoga fa a itsane Salim Essa. Komit e ne ya upolola motseletsele wa dipuisano tsa mogala gareng ga ga Brown le Salim Essa ka 2014. Komiti e ne ya upolola le motseletsele wa melaetsa gareng ga ga Brown, mothusi wa gagwe Kim Davids le akhaonto ya "mogwebi" - leina le e seng la boammaruri le go neng ga lemogiwa e le le Salim Essa a le dirisang. Komiti e ne ya lemoga gape gore ditiro tsa ga Brown, di fapaana le mafoko a gagwe, a gore ka nnete o reteletswe ke go dirisa ditsamaiso le dikgakololo tsa DPE, le gore o isitse papatso fela mo dipampiring tsa dikgang a laletsa batho botlhe go ikwadisetsa go tlhophiwa go nna maloko a lekgotla. Komiti ya ga Zondo e ne ya lemoga gore bosupi bo supa sentle gore Brown o itse Salim Essa le gore o nnile le seabe mo go gapiweng ga Eskom.[11]
Komiti e ne ya lemoga fa Brown a dirisitse maemo a gagwe go rotletsa go thapiwa ga batho ba ba amang le Gupta go nna maloko a lekgotla mo dikomponeng tsa puso di le mmalwa di akaretsa Eskom, Transnet le Denel. Potsoloso ya palamente e ne ya lemoga fa Brown le o a neng a mo tlhatlhama Malusi Gigaba, ba nnile botlhaswa mo go direng maikarabelo a bone.[12]
Botshelo jwa gagwe
[fetola | Fetola Motswedi]Brown o ratana le batho ba bong jo bo tshwanang le jwa gagwe, a sa iphitlhe.[2][3]
Metswedi
[fetola | Fetola Motswedi]- 1 2 3 "Premier of the Western Cape: Bio". Cape Gateway. Provincial Government of the Western Cape. Retrieved 10 December 2025
- 1 2 "South Africa appoints first lesbian to cabinet", by David Smith, The Guardian, Monday 26 May 2014.
- 1 2 Thelwell, Emma (6 June 2014). "SA's first gay minister: why it matters". News24. Archived from the original on 6 June 2014. Retrieved 10 December 2025
- ↑ "Applause as Zille secures premiership". IOL. 6 May 2009. Retrieved 10 December 2025.
- ↑ "Mthembu slams Lynne Brown and her deputy for attacking Eskom inquiry".
- ↑ "Hair-raising moments from Brown's Eskom inquiry submission". TheCitizen. 23 November 2017.
- ↑ "Lynne Brown denies Gupta links". IOL. 22 November 2017.
- ↑ Capazorio, Bianca (22 November 2017). "Tony Gupta and Salim Essa were at meeting in Brown's home". Times Live.
- ↑ "Who is in and who is out: Ramaphosa's Cabinet reshuffle". News24. Retrieved 10 December 2025
- ↑ "Lynne Brown resigns as ANC MP". IOL. Retrieved 10 December 2025
- ↑ Judicial Commission of Inquiry into State Capture Report: Part IV: Volume III: The Capture of Eskom (1 February 2022) < https://www.statecapture.org.za/site/files/announcements/682/OCR_version_-_State_Capture_Commission_Report_Part_IV_Vol_III_-_Eskom.pdf > pages 561 to 574 and 608 to 614. Retrieved 10 December 2025
- ↑ Haffajee, Ferial (9 June 2025). "Gupta-era minister Lynne Brown back in ANC fold – despite State Capture scars". Daily Maverick. Archived from the original on 10 June 2025. Retrieved 10 December 2025
