Jump to content

Motsheganong Kgwedi ya SeAforika

Go tswa ko Wikipedia

Motsheganong Kgwedi ya SeAforika

[fetola | Fetola Motswedi]

Porojeke ya SWiP South African Wikipedia Indigenous Languages Project, e simolotswe ka 2023, tirisanommogo eno magareng ga SADiLaR, PanSALB, le Wikipedia e tsepamisitse mogopolo mo go oketseng go nna teng ga dipuo tsa selegae mo di-digital. IsiNdebele e ne ya tlhophiwa jaaka puo ya tekeletso, ka di-workshop tse di neng di tshwerwe kwa diyunibesithing go katisa batho ka go tlhama le go rulaganya diteng tsa Wikipedia ka dipuo tsa selegae.[1]

Go Tlotla Batho ba ba Itsegeng mo Hisitoring Batho ba le mmalwa mo hisetoring ba nnile le seabe se segolo mo go tsholeng le go rotloetsa dipuo tsa selegae tsa Aforika Borwa: Kgosigadi Katrina Esau: Jaaka go umakilwe, Kgosigadi Katrina o nnile le seabe se segolo mo go ruteng le go boloka puo ya Ndigbouu, a tlhomamisa gore e fetisediwa kwa dikokomaneng tse di tlang.

Kgosi Langalibalele II: Kgosi ya Ba-AmaHlubi e ntse e le mmueledi yo o tiileng wa go tsosolosa Se-isiHlubi, puo e e leng gaufi le go nyelela. Ka fa tlase ga boeteledipele jwa gagwe, setšhaba sa AmaHlubi se tsere dikgato tse di farologaneng go busetsa le go rotloetsa ngwao-boswa ya bone ya puo. Kgosikgolo iNgwenyama Makhosonke II: Kgosi ya Bogosi jwa MaNdebele e ntse e le mmueledi yo o buelelang go tlhatlosa SeNdebele go nna puo ya semmuso. Go tshegetsa ga gagwe porojeke ya SWiP go gatelela botlhokwa jwa go ikgantsha ka puo le go boloka setso.

Seabe sa Thekenoloji mo go bolokeng dipuo.

[fetola | Fetola Motswedi]

Mo go Bolokeng Puo. Mo motlheng wa dijithale, thekenoloji e na le seabe sa botlhokwa mo go bolokeng dipuo. Diporojeke tse di jaaka, Khomani Hugh Brody Archive di dirisa didirisiwa tsa dijithale go boloka le go abelana ka dilo tsa puo le tsa setso, di dira gore di fitlhelelwe ke batho ba lefatshe lotlhe. Ditiriso tsa mogala, tlhabololo ya ditiriso tse di jaaka tiriso ya thanodi etlhofofatsa go ithuta le go dirisa dipuo, segolo thata mo baneng ba baša. Dipolatefomo tsa Inthanete: Maiteko a a tshwanang le porojeke ya SWiP a dirisa dipolatefomo tse di tshwanang le Wikipedia go dira le go anamisa diteng ka dipuo tsa selegae, go dira gore di bonwe le go fitlhelelwa.[2]

Konelo, jaaka re keteka Kgwedi ya Aforika, go botlhokwa go lemoga le go tshegetsa maiteko a baagi, batho ba hisetori le mekgatlho e e ineetseng mo go somareleng ngwao-boswa ya dipuo le setso sa Aforika Borwa. Ka go dirisa dipuo tsa rona tsa tlholego, re tlotla dilo tse di fetileng, re humisa tsa gompieno, e bile re tlhomamisa gore dikokomana tse di tlang di rua boswa jwa setso se se tshelang le se se farologaneng.[3]

  1. https://www.sabcnews.com/sabcnews/pansalb-calls-preservation-of-marginalised-languages/
  2. https://dfa.co.za/news/dfa-2025-04-29-preserving-heritage-queen-of-nuu-language-celebrated-for-cultural-legacy/
  3. https://www.frontiersin.org/journals/communication/articles/10.3389/fcomm.2025.1442935/full