Jump to content

Ndaba Gaolathe

Go tswa ko Wikipedia
His Honour
Ndaba Gaolathe
Gaolathe in 2025
10th Vice-President of Botswana
Assumed office
7 November 2024
PresidentDuma Boko
Pele Ga GagweSlumber Tsogwane
Minister of Finance
Assumed office
11 November 2024
PresidentDuma Boko
Pele Ga GagwePeggy Serame
Vice President of the Umbrella for Democratic Change
Assumed office
20 May 2024
Pele Ga GagweDumelang Saleshando
Member of Parliament for Gaborone Bonnington South
Assumed office
7 November 2024
Pele Ga GagweChristian Greef
Majority5,674 (41.07%)
In office
28 October 2014  28 August 2019
Pele Ga Gagweconstituency established
Morago Ga GagweChristian Greef
Ka Ga Ena
O tsetswe (1971-09-05) 5 September 1971 (age 54)
Gaborone, Botswana
MokgatlhoAlliance for Progressives
Dikamano tse dingwe
tsa sepolotiki
Umbrella for Democratic Change
ThutoGeorge Washington University (BSc)
The Wharton School (MBA)
Alma materGeorge Washington University

Ndaba Nkosinathi Gaolathe (o tshotswe ka Lwetse a le malatsi a matlhano ka 1972)[1][2] ke moitseanape wa itsholelo le lepolotiki la Motswana, ga jaana o direla jaaka Mothusa-Tautona wa Botswana le Tona ya tsa Madi go tloga ka Ngwanatsele a supa 2024, ka fa tlase ga ga Tautona Duma Boko. Gaolathe ke moeteledipele wa lekoko la Alliance for Progressives, e leng le lengwe la makoko a a mo teng ga lekoko le le busang la Umbrella for Democratic Change (UDC). Gape ke leloko le le tlhophilweng la Kokoano Bosetšhaba ya Botswana mo kgaolong ya botlhophi ya Gaborone Bonnington Borwa fa e sale ka ditlhopho tsa 2024, e leng maemo a a kileng a nna mo go one go tloga ka 2014 go fitlha ka 2019.

Ka ga gagwe

[fetola | Fetola Motswedi]

Botshelo jwa pele le thuto

[fetola | Fetola Motswedi]

Gaolathe o tshotswe ka kgwedi ya Lwetse e le malatsi a matlhano ka 1972[2][motswedi o o botoka o tlhokega] kwa Gaborone, morwa Baledzi Gaolathe, yo o kileng a nna tona ya tsa madi mo Botswana go tloga ka 1999 go fitlha ka 2009 ka fa tlase ga ga tautona Festus Mogae le Ian Khama.[3] O tsene sekolo se sebotlana sa Lesedi le se segolwane sa Gaborone pele a ithutela itsholelo kwa Yunibesithing ya George Washington kwa Amerika, mme a latelwa ke MBA ya tsa madi kwa Sekolong sa Wharton sa Yunibesithi ya Pennsylvania, a wetsa dithuto tsa gagwe ka 1997.[4]

Tiro ya sepolotiki

[fetola | Fetola Motswedi]

Kwa tshimologong e ne e le leloko la phathi ya Botswana Democratic Party (BDP), e e neng e sale e busa boipuso ka ngwaga wa 1966, Gaolathe o ne a tlogela phathi eo ka nako ya botautona jwa ga Ian Khama, a inaakanya le lekoko la Botswana Movement for Democracy (BMD), le le neng le simolotswe ke Gomolemo Motswaledi. Gaolathe o ne a nna moeteledipele yo o tlhageletseng mo gare ga BMD mme a nna le seabe se segolo mo go tsenyeng lekoko mo kgolaganong ya Umbrella for Democratic Change (UDC), gammogo le lekoko la Botswana National Front (BNF) le Botswana People’s Party (BPP) e leng makoko a mangwe a mabedi a a kgatlhanong le BDP. Morago ga loso lwa tshoganyetso lwa ga Motswaledi mo kotsing ya koloi ka ngwaga wa 2014, Gaolathe o ne a mo tlhatlhama jaaka moeteledipele wa phathi mme a tsenelela ditlhopho jaaka mopati wa ga Duma Boko (moeteledipele wa BNF le UDC) mo ditlhophong setshaba tsa ngwaga oo, kwa UDC e neng ya tsaya maemo a bobedi. Gaolathe o ne a tlhophiwa go nna leloko la palamente ya Gaborone Bonnington Borwa.[1]

Ka Phukwi 2017, mo gare ga kgotlhang ya ka fa gare ga BMD, Gaolathe o ne a tlogela UDC mme a lelekwa mo lekokong, morago ga moo a tlhoma Alliance for Progressives, lekoko le le gololesegileng mo setšhabeng le a ntseng a le etelela pele fa e sale ka nako eo. Gaolathe o ne a ema jaaka ntlhopheng wa botautona wa AP mo ditlhophong tsa kakaretso tsa 2019, a nna mo maemong a boraro ka 5.12% ya ditalama tsa batho mme a latlhegelwa ke setilo sa gagwe sa palamente.[5][6]

Mothusa Tautona wa Botswana

[fetola | Fetola Motswedi]

Gaolathe o simolotse dipuisano tsa go dira kgolagano le lekoko la Botswana Congress Party (BCP), le le eteletsweng pele ke Dumelang Saleshando, pele ga ditlhopho tsa 2024. Morago ga gore dipuisano tseo di palelwe, AP e ne ya swetsa go boela kwa UDC, mme Gaolathe a simolola gape tiro ya gagwe jaaka molaodi wa bobedi wa kopanelo, tota a nna mopati wa ga Boko wa de facto mo ditlhophong. Morago ga phenyo e e tlhomameng ya UDC, e e neng ya tshwaya go fenngwa ga ntlha ga BDP le go tlhatlogela ga ga Boko mo maemong a botautona, Gaolathe, yo o neng a boelwa ke setilo sa gagwe sa palamente, o ne a bonwa e le ene yo o nang le kgonagalo e kgolo ya go nna mothusa tautona mo kabineteng ya ga Boko. Ka Ngwanatsele a le gane, malatsi morago ga go nna mo setilong, Boko o ne a tlhomamisa Gaolathe jaaka mothusa tautona wa gagwe.[1]

Ditso tsa ditlhopho

[fetola | Fetola Motswedi]
Ditlhopho tsa Kakaretso tsa 2014: Gaborone Bonnington Borwa[7]
Lekoko Ntlhopheng Ditalama %
UDC Ndaba Gaolathe 6,646 57.49
BDP Botsalo Ntuane 3,597 31.11
BCP Abbey Buti Chengeta 1.318 11.40
Molelwane wa phenyo 3,049 26.38
Ba ba tlhophileng 11,595 83.95%
Batlhophi ba ba ikwadisitseng 13,811
Palogotlhe ya ditalama tse di siameng 11,561 99.71
Tse di sa balwang 34 0.29
Phenyo ya UDC (setilo se sesha)
Ditlhopho tsa Kakaretso tsa 2019: Gaborone Bonnington Borwa[8]
Lekoko Ntlhopheng Ditalama % ±%
BDP Christian Ntuba Greef 4,603 43.90 +12.79
AP Ndaba Gaolathe 3,461 33.01 −24.48
UDC Nelson Ramaotwana 2,367 22.57 −34.92
RAP Gaolathe Mokgosi 29 0.29 N/A
BMD Jopa Osupile 26 0.25 N/A
Molelwane wa phenyo 1,142 10.89 +17.08
Palogotlhe ya ditalama tse di siameng 10,486 99.65 −0.06
Ditalama tse di gannweng 37 0.35 +0.06
Ba ba tlhophileng 10,523 84.01 +0.06
Batlhophi ba ba ikwadisitseng 12,526
BDP e tsaya go tswa mo UDC Ba ba fetotseng tlhopho +18.64
Ditlhopho tsa Kakaretso tsa 2024: Gaborone Bonnington Borwa[9]
Lekoko Ntlhopheng Ditalama % ±%
UDC Ndaba Gaolathe 8,805 63.73 +41.16
BDP Christian Ntuba Greef 3,131 22.66 −21.24
BCP Montwedi Muzila 1,731 12.53 N/A
BPF Evidence Ronald 83 0.60 N/A
BMD Thongbotho Morupisi 67 0.48 +0.23
Molelwane wa phenyo 5,674 41.07 N/A
Palogotlhe ya ditalama tse di siameng 13,817 99.67 +0.02
Ditalama tse di gannweng 46 0.33 −0.02
Ba ba tlhophileng 13,863 80.85 −3.16
Batlhophi ba ba ikwadisitseng 17,147
UDC e tsaya mo go BDP Ba ba fetotseng tlhopho +31.20
  1. 1 2 3 Sejabosigo, Jeremiah (7 November 2024). "Gaolathe is Vice President of Botswana". dailynews.gov.bw.[dead link]
  2. 1 2 Gaolathe, Ndaba. "Contact and Basic Info". www.facebook.com/. Archived from the original on 30 March 2025. Retrieved 23 Phalane 2025.
  3. Tribute to a great man, Ndaba Gaolathe pays tribute to a great man that was his father Baledzi Gaolathe, Sunday Standard, 9 June 2010
  4. Ndaba Gaolathe, Linkedin
  5. "'DCEC is not strong enough to enforce assets law'". Botswana Gazette. 23 July 2019. Retrieved 23 Phalane 2025.
  6. "Boko says Ndaba Gaolathe will lose". Botswana Gazette. 10 October 2019. Retrieved 23 Phalane 2025.
  7. "Independent Electoral Commission - Botswana National Assembly, 2014" (PDF). Archived from the original (PDF) on 2022-06-28. Retrieved 2025-10-23.
  8. "Independent Electoral Commission - Botswana National Assembly, 2019" (PDF). Archived from the original (PDF) on 2024-06-08. Retrieved 2025-10-23.
  9. "Gaolathe bags Gaborone Bonnington South". DailyNews. 31 October 2024.

Tsa kwa ntle

[fetola | Fetola Motswedi]