Noka ya Cunene

Noka ya Cunene (e kwalwa ka Sepotokisi) kgotsa Kunene (e kwalwa ka Se-Namibia) [a] ke noka e e kwa Borwa jwa Afrika. E elela go tswa kwa dithabeng tsa Angola go ya kwa borwa go ya kwa molelwaneng wa Namibia. Go tswa foo e elela go ya kwa bophirima go bapa le molelwane go fitlha e fitlha kwa Lewatleng la Atlantic.

Dipopego tsa lefatshe

Noka ya Cunene ke nngwe ya dinoka tse di sa feleng mo kgaolong eno, mme e boleele jwa dikilometara di ka nna sekete le masome a matlhano (650 mi), mme e na le metsi a a elelang ka dikilometara di le 106 560 (41 140 mi2) mo lefelong leno. Palogare ya ngwaga le ngwaga e e ntshang metsi ke 174 m3/s (6,100 cu ft/s) go ya go 222 m3/s (7,800 cu ft/s) kwa molomong wa yone. Epupa Falls e mo nokeng. Letamo la Olushandja le thiba noka e nngwe e e elelang mo nokeng ya Etaka mme le thusa go tlamela Seteishene sa Motlakase sa Ruacana ka metsi.

Noka e kgolo e tlhatlogela kwa 12° 30′ S. mme e dikilometara di ka nna lekgolo le masome a marataro ka mola o o tlhamaletseng go tswa kwa lewatleng kwa Benguella, e tsamaya ka kakaretso go tswa kwa bokone go ya kwa borwa ka dikerii di le nne tsa latitude, mme kwa bofelong e elela kwa bophirima go ya kwa lewatleng ka go kgaogana kwa dithabeng tse di kwa ntle.

Fa gare ga dintshi tsa dinoka tse pedi tse di elelang mo go yone, Cunene e ralala dipoa tse di nang le ditsobotla, tse di nnang di tletse ka nako ya fa metsi a le mantsi, mme di na le matsha a le mmalwa a mannye ka dinako tse dingwe tsa ngwaga. Go tswa mo kgaolong eno e e tletseng seretse go na le dikala tse di kgabaganyang go ela kwa borwabotlhaba jwa lewatle. Di kgabaganya fela, fela Kwamatuo, e e tswang mo molatswaneng o mogolo mo e ka nnang 15° 8′ E., 17° 15′ S., e elela mo mogobeng o mogolo kana letsha le le bidiwang Etosha, le le tsayang bogodimo jwa 3400 ft. godimo ga lewatle. Go tswa kwa ntlheng ya borwa-botlhaba jwa letsha la Etosha melapo e tswa ka tsela ya Okavango, eo ka dinako tsa merwalela e megolo e ntshang metsi a a rileng.

Fa o tswa mo kgaolong ya seretse noka ya Cunene e retologela kwa bophirima, mme e fologela kwa dipoeng tsa kwa lotshitshing ka dintshi tse di mmalwa, tse kgolo ya tsone (mo 17° 25′ S., 14° 20′ E.) e na le go wela ga 330 ft. Noka eno e nna nnye fa e ntse e feta mo kgaolong e e batlang e le sekaka e e se nang dimela. Ka dinako tse dingwe molapo ono ga o boteng e bile o kgona go gogolega, mme ka dinako tse dingwe o kgabaganya fela mo tseleng e tshesane e e nang le matlapa. Gaufi le lewatle, Cunene e ralala kgaolo ya dithota tsa motlhaba, mme fa metsi a le kwa tlase, molomo wa yone o tswalega gotlhelele. Noka eno e tsena mo Lewatleng la Atlantic ka 17° 18′ S., 11° 40′ E. Go na le ditshupo tsa gore lekala la bogologolo la noka le kile la tsena mo kgogometsong e e kwa borwa.