Noka ya Rutshuru
Noka ya Rutshuru (French: Rivière Rutshuru) ke noka e e kwa botlhaba jwa lefatshe la Democratic Republic of the Congo e e elelang kwa Letsheng la Mutanda kwa tlase ga Dithaba tsa Virunga kwa lefatsheng la Uganda, e elela kwa bokone go ya kwa Letsheng la Rutanzige (le pele le neng le bidiwa Letšha la Edward). Mo karolong e kgolo ya boleele jwa yone e ralala Rutshuru Territory mo porofenseng ya North Kivu.[1]
Tsela
[fetola | Fetola Motswedi]Rutshuru e tsewa e le motswedi o o kwa godimo wa Nile.[2]Letsha la Bunyonyi, le le bogodimo jwa dimetara di le 1,962 (6,437 ft), le tlamelwa ke Noka ya Kabirita go tswa kwa Rwanda le go tswa kwa metsweding e mentsi go tswa kwa dithabeng tse di e dikologileng, tse di tlhatlogelang kwa bogodimong jwa dimetara di le 2,200 go ya go 2,478 (7,218 go ya go 8,130 ft).
Letsha la Bunyoni le tshologela mo seretseng sa Ruhuhuma kwa ntlheng ya lone e e kwa bokone. Karolo e e kwa botlhaba ya mosima ono e elela go ya kwa godimo ga Noka ya Ishasha, fa karolo e e kwa bophirima e elela go ya kwa Letsheng la Mutanda kwa bogodimong jwa dimetara di le 1,800 (ditlhako di le 5900).
Letsha la Mutanda le tswa mo sekhutlong sa lona sa borwabophirima ka Noka ya Kako le Tshengere Swamp go ya kwa Rutshuru.[3]
Ka nako nngwe, lefelo le jaanong le bidiwang Letsha la Kivu le ne le le mo kgaolong e Noka ya Rutshuru e elelang mo go yone. Go thunya ga lekgwamolelo kwa bokhutlong jwa motlha wa Pliocene go ne ga dira gore go nne le Dithaba tsa Virunga, tse di neng tsa kganela karolo eno ya mosima ono. Metsi a ne a tlhatlogela kwa teng ga lekadiba go bopa Letsha la Kivu, mme kgabagare a phatloga kwa ntlheng ya borwa go ya kwa Letsha la Tanganyika.[4]
Noka e elela mo karolong e e kwa tlase ya Virunga National Park.[5]
Dinoka tsa Rutshuru, Rwindi le Ishasha di bopa dithotobolo le mafulo kwa borwa jwa Letsha la Rutanzige.[6]
Noka eno ke legae la metlhape ya dinonyane tsa noka. 7] Go tloga ka 2007, go ne go na le di-hippopotami di ka nna 115 mo sekgaleng sa kilometara ya savannah le bojang jwa sekaka go bapa le Noka ya Rutshuru.[7]
Go ne ga nna le dipuisano ka go thiba noka, e e neng e tla nna le ditlamorago tse di masisi mo mafelong a a nang le metsi a a kwa tlase a noka.[8]
Metswedi
[fetola | Fetola Motswedi]- ↑ Blaes 2008
- ↑ Erfurt-Cooper & Cooper 2010, p. 35.
- ↑ Hughes & Hughes 1992, p. 277.
- ↑ Lambrecht 1991, p. 157.
- ↑ UN Environment Programme 2009.
- ↑ Erfurt-Cooper & Cooper 2010, p. 36
- ↑ Howell & Bourlière 2007, p. 573.
- ↑ Hughes & Hughes 1992, p. 275.