Jump to content

Nomgcobo Jiba

Go tswa ko Wikipedia
Nomgcobo Jiba
Mothusa mookamedi wa ditsheko tsa setshaba wa lekgotla la National Prosecuting Authority ya Aforika Borwa
In office
Morule a le masome mabedi le bobedi ngwaga wa 2010  Lwetse a le lesome le botlhano ngwaga wa 2015
Appointed byJacob Zuma
Pele Ga GagweMenzi Simelane
Morago Ga GagweMxolisi Nxasana
Ka Ga Ena
O tsetsweNomgcobo Jiba
Aforika Borwa
Alma materDamelin College Walter Sisulu University
TiroMosekisi
TiroMmueledi

Nomgcobo Jiba e ne e le mothusa mookamedi wa ditsheko mo dikgotlatshekelong kwa Aforika Borwa.

Botshelo jwa a le mmotlana le thuto

[fetola | Fetola Motswedi]

Nomgcobo Jiba o na le dithuto tsa LLB go tswa kwa Walter Sisulu University ka 1989, a ya go tsweledisa ka go aloga ka master's degree ya molao wa dikgwebo ka 1996.[1]

Jiba o berekile e le moatlhodi kwa kgotlatshekelong ya Peddie kwa Kapa Botlhaba ka 1988, a ya go tsweledisa kwa dikgotlatshekelong tse di kwa Tsolo le Mthatha. O ithotse marapo mo pusong ka 1997 go berekela ofisi ya molao ya Qunta Ntsebeza kwa Cape Town, a berekela gore a tle a nne mmueledi, a atlega ka 1998. Ka 1999, Jiba o ne a berekela Deloitte & Touche e le moitseanape wa bosupi kwa Pretoria, a ya go bereka gape e le mmueledi mogolo kwa lekgotleng la batlhotlhomisi ba melato e e masisi ya itsholelo. Lekgotla le le ne la phatlhaladiwa ka 2001 le tlhatlhamiwa ke la Scorpions kwa Jiba a neng a thapiwa e le mothusa mookamedi wa ditsheko tsa setshaba. O ne a thapiwa mo maemong ao ka 2006. Morago ga Scorpions e sena go phatlaladiwa, o ne a fudusediwa kwa kgotlatshekelong ya melato ya kgwebo e e faphegileng ka 2009. Ka Morule 2010, Jiba o ne a tlhatlosiwa maemo go nna mothusa mookamedi wa ditsheko tsa setshaba kwa lekgotleng la ditsheko, maemo a a neng a mo fa bookamedi jwa ditshwetso tsotlhe tsa boatlhodi tse di diriwang ke puso.[1][2]

Mothusa mookamedi wa ditsheko tsa setshaba

[fetola | Fetola Motswedi]

Ka Lwetse a le lesome le botlhano ngwaga wa 2016, Jiba o ne a rolwa marapo a gagwe a bobueledi ke kgotlatshekelo ya Gauteng ka fa a neng a tshwara ditsheko tse dintsi tsa sepolotiki ka teng.[3] Se se akaretsa tshwetso ya go tsholola melato ya tshenyetso setshaba kgatlhanong le moeteledipele wa sepodisi sa Aforika borwa wa lekalana la botlhale jwa tlolo molao Richard Mdluli.[3][4] ditsheko tse dingwe di akaretsa go sekisediwa tsietso le go bua maaka mo maikanong mo maitekong a go atlhola mookamedi wa lekalana la Hawks Major General Johan Booysen ka 2012.[5] Booysen o ne a re Jiba o lekile go mo lebisa molato o o sa mo lebaganang e le go leka go mo iletsa go sekaseka ditsheko dingwe tsa tshenyetso setshaba tse di amang lolwapa lwa ga tautona Zuma.[6][7] O ne a kgalwa gape ke dikgotlatshekelo ka seabe sa gagwe mo go berekeng mo mathateng a dikgatiso tsa botlhola tsa ga Zuma.[7]

Tshwetso ya go rola Joba marapo a bobueledi e ne ya boelwa morago ke SCA ka Lwetse 2018.[8]

Ka Moranang a le masome mabedi le borataro ngwaga wa 2019, go ne ga itsisewe fa Jiba a kobilwe ke tautona Cyril Ramaphosa[9] e le kgakololo ya komiti ya tsheko ya ga Mokgoro.[10]

Moatlhodi o o ikemetseng

[fetola | Fetola Motswedi]

Ka 2015, moeteledipele wa NPA, Shaun Abrahams, o ne a itsise fa tsheko kgatlhanong le Jiba e tlaa tshololwa.[11] Ka Ngwanatsele 2017, mmueledi Gerrie Nel le AfriForum ba ne ba tsaya kgato ya semolao go sekisa Jiba.[12] Morago ga kgwedi kgotlatshekelo ya Pretoria e ne ya seegela kwa thoko tshwetso ya go tsholola tsheko kgatlhanong le Jiba. Se se ne se raya gore NPA e tlamega go busetsa ditsheko tseo. Ka ngwaga wa 2020 go ne go ise go buiwe ka seemo sa ditsheko tseo.[13]

Monna wa ga Jiba, Booker Nhatsi, o ne a atlholelwa go utswa dikete di le lekgolo, masome a robabongwe le boraro jwa madi a diranta mo letloleng la moreki ka 2003, a atlholelwa dingwaga di le tlhano mo kgolegelong, mme melato ya gagwe e ne ya phimolwa morago ga gore tautona Jacob Zuma a mo itshwarele ka 2010.[14] Ka Phatwe 2021 o ne a emela Democracy in Action (DIA) a sa ba lope sepe, kwa a neng a re Jacob Zuma o ka bo a sa tshwarelwa go nyatsa kgotlatshekelo a sa sekisiwa pele.[15]

Ka ngwaga wa 2007, moeteledipele wa NPA Mokotedi Mpshe o ne a seegela Joba kwa thoko go bo a thusitse mo tlhotlhomisong ya sepodisi kgatlhanong le mosekis wa NPA Gerrie Nel, o ka nako eo e ne e le moeteledipele wa lekgotla la Scorpions la Gauteng le le neng la phatlaladiwa. Tsamaiso ya kgalemo ga ise ke e diragadiwe.[16]

Ka Mopitlo 2012 mo maemong a gagwe e le motshwaralela mothusa moatlhodi o ne a laelwa ke SCA go ba neela ditokomane tsotlhe tse di gwetlhileng tshwetso ya go boela morago melato ya tshenyetso setshaba kgatlhanong le Zuma. O ne a seka a dira se se laotsweng.[16]

Ka Moranang 2015, o ne a itshupa fa pele ga kgotlatshekelo e e faphegileng[17] ya dikgwebo a lebisitswe melato ya tsietso le go sa bue boammaruri mo maikanong mo maemong a gagwe mo setlhopheng se se neng se sa sale melao morago[18] sa basekaseki ba lolwapa loora Zuma mo tshenyetsong setshaba. Booysen o ne a bolelela komiti ya tsheko ya ga Mokgoro gore lebaka la gore a bo a atlhotswe ke Jiba ke ka gore o ne a amega mo dikgatlhegong tsa dikgwebo tsa ga tautona wa pele Jacob Zuma le morwae Edward.[19]

Pampiri ya dikgang ya The Maverick e supile fa moatlhodimogolo wa Kgotlatshekelo ya Kapa Bophirima John Hlophe a lekile go sireletsa Jiba mo go atlholweng ka go tlhopha moatlhodi Mokgoatji Dolamo go tsholola ditsheko tsa ga Jiba.

Moeteledipele wa pele wa BOSASA, Angelo Agrizzi, o ne a bua fa pele ga komiti ya tsheko ya Zondo ya tshenyetso setshaba gore Jiba o ne a amogela dituelo go tswa kwa BOSASA go netefatsa gore melato ya tshenyetso setshaba kgatlhanong le kompone eo e seka ya ya kwa pele.[20]

  1. 1 2 "Adv Nomgcobo Jiba". Biography. National Prosecuting Authority of South Africa. Archived from the original on 23 February 2019. Retrieved 11 December 2025
  2. Underhill, Glynnis (28 August 2014). "NPA's Jiba 'shocked' by queries into her qualifications". Mail and Guardian. Retrieved 11 December 2025
  3. 1 2 NKOSI (15 September 2016). "NPA's Nomgcobo Jiba, Lawrence Mrwebi struck off the roll". Business Day. pp. BONGANI. Retrieved 11 December 2025
  4. Pretorius, Wim (15 September 2016). "NPA to consider options after Nomgcobo Jiba, Lawrence Mrwebi struck off advocates' roll". News24. Retrieved 11 December 2025
  5. Grootes, Stephen (19 August 2015). "While not completely out of trouble, Nomgcobo Jiba's future looks bright again". Daily Maverick. Retrieved 11 December 2025
  6. Underhill, Glynnis (30 April 2015). "Hawks boss: I was 'set up' to silence corruption investigations". Mail and Guardian. Retrieved 11 December 2025
  7. 1 2 Thamm, Marianne (23 May 2016). "Zuma, Jiba, Abrahams – a day of delaying the delayed delay". Daily Maverick. Retrieved 11 December 2025
  8. "NPA pair's disbarment overturned". Corruption Watch. 10 July 2018. Retrieved 11 December 2025
  9. Rabkin, Franny (26 April 2019). "Jiba and Mrwebi fired — 'You lied to me' says Ramaphosa". Mail & Guardian. Retrieved 11 December 2025
  10. "CW welcomes the dismissal of Jiba and Mrwebi". Corruption Watch. 26 April 2019. Retrieved 11 December 2025
  11. "REVEALED: Shaun Abrahams' hidden hand in the decision to withdraw charges against Nomgcobo Jiba". DispatchLIVE. 24 January 2019. Retrieved 11 December 2025
  12. "Advocate Nomgcobo Jiba is Gerrie Nel's target". Retrieved 11 December 2025
  13. Chabalala, Jeanette. "Jiba in the dark about NPA's decision to institute charges against her, says lawyer". News24. Retrieved 11 December 2025
  14. "Husband of NPA boss pardoned". City Press. 7 April 2012. Retrieved 11 December 2025
  15. "Not even a presidential pardon can correct Zuma's illegal detention - NGO". www.iol.co.za. Retrieved 11 December 2025
  16. 1 2 "Jiba timeline: where did it all go wrong?". Corruption Watch. 10 September 2020. Retrieved 11 December 2025
  17. "Jiba in dock for fraud, perjury". www.iol.co.za. Retrieved 11 December 2025
  18. "Booysen v Acting National Director of Public Prosecutions and Others (4665/2010) [2014] ZAKZDHC 1; [2014] 2 All SA 391 (KZD); 2014 (9) BCLR 1064 (KZD); 2014 (2) SACR 556 (KZD) (26 February 2014)". www.saflii.org. Retrieved 11 December 2025
  19. "Booysen: 'I was prosecuted because I got in Edward Zuma's way'". The Mail & Guardian. 4 February 2019. Retrieved 11 December 2025
  20. Gevisser, Mark (11 July 2019). "'State capture': the corruption investigation that has shaken South Africa". The Guardian. ISSN 0261-3077. Retrieved 11 December 2025