Rosh Pinah
Rosh Pinah |
|---|
Rosh Pinah ke toropo ya meepo[1] e e kwa Borwa jwa Namibia, gaufi le molelwane wa Aforika Borwa. E dikhilomithara di le makgolo a mararo le masome a maratari kwa Borwa jwa Keetmanshoop kwa kgaolong ka Karas kwa Namibia. Kwa bophirima jwa toropo go na le lefelo la teemane, e le boremelelo jwa meepo ya teemane kwa Namibia. Rosh Pinah e kwa kgaolong ya botlhophi ya Oranjemund. Toropo e e amana le Aus[2] le Oranjemund ka tsela.
Kopore e lemogilwe mo lefelong le ka 1920, Mose Kohan wa mo Jeremane o ne a lemoga zinc mo dithabeng tse di gautshwane tsa Hunz ka 1963. O tlhamile leina la Rosh Pinah le e leng boremelelo ka puo ya Sehebera.[3] Go ne ga fitlhelwa zinc e ntsi ka 1968.
Rosh Pinah ke legae la meepo e mebedi, wa Skorpion Zinc le wa Rosh Pinah. Meepo e ka bobedi go epiwa zinc le lead. Jaaka ditoropo tse dingwe tsa meepo mo Namibia, legae le le tlhamilwe fa moepo wa ntlha o bulwa. Moepo wa Rosh Pinah o simolotswe ka 1969, fa e sale jalo o tsweletse o mo tirisong.[4] Skorpion zinc o butswe ka 2001,[5] ke moepo wa borobabobedi ka botona mo lefatsheng ka bophara. Ke one mohiri o mo tona mo toropong, e thapa batho ba ka nna sekete le makgolo a robabongwe.[6]
Legae le le tsamaisiwa ke kompone ya RoshSkor (e e filweng leina ke meepo e mebedi) ka ga e na puso jaaka magae a mangwe a Namibia. Ratoropo ke Slabbert Burger. Itsholelo ya toropo e ikaegile ka meepo e e bontsi jwa dikago e leng tsa tsone, ebile e e fa batho ba le bantsi ditiro. Fa meepo e ka tswala, Rosh Pinah ya go nna Kolmanskop o mongwe, ka gore ga re a ipelega re le toropo, Burger o supile ka 2019.[7] Hoeksteen le Tsau Khaeb ke dikolo tsa puso tse di mo toropong eo.[8][9]
Dingwaga ngwaga tsa go epa lead le zinc di bakile malwetsi mo banning ba Rosh Pinah. Ka 2020, pego e ne ya rulaganngwa ke ngaka ya moepo wa zinc, e tlhomamisa malwetsi a a bakilweng ke lead mo baneng ba le masome a mararo ba ba neng ba tlhatlhobilwe, ngaka o ne a kobiwa. Pego e ne ya seka ya gatisiwa, ngaka a lelekiwa. Fa malwetsi a a senolwa ka 2023, dipego tsa dingaka tsa mo gae di ne tsa supa batho ba ka nna lekgolo mo tsamaong ya dingwaga.[10][11]
Metswedi
[fetola | Fetola Motswedi]- ↑ "Small business flocks to Rosh Pinah". Namibia Economist. 18 April 2008.
- ↑ Sasman, Catherine (10 November 2010). "Karas profile". New Era.
- ↑ Tonchi, Victor L., William A. Lindeke, and John J. Grotpeter, "Rosh Pinah Mine" Historical Dictionary of Namibia. 2nd edition. (2012) Toronto: The Scarecrow Press, Inc, p. 373.
- ↑ "Rosh Pinah mine". Trevali Mining Corporation. Retrieved 14 October 2025
- ↑ "Glencore buys 80% of Rosh Pinah". The Namibian. Mining Weekly. 16 December 2011.
- ↑ Cassidy, Joseph (2009). Place Names of Namibia A Historical Dictionary. Windhoek: Macmillan Education Namibia Publishers (Pty) Ltd. p. 97. ISBN 978-99916-0-654-5.
- ↑ Hartman, Adam (May 2019). "Evolution of Namibia's mining towns". Mining Journal supplement to The Namibian. pp. 26–33.
- ↑ Miyanicwe, Clemans (20 August 2013). "Nine regions need 55 schools". The Namibian.
- ↑ Tuyeimo, Haidula (18 February 2016). "3 225 classrooms needed, Govt pleads for help". The Namibian.
- ↑ Alberts, Ellen (13 July 2023). "Rosh Pinah children suffer chronic lead exposure". The Namibian.
- ↑ Klukowski, Steven (12 October 2023). "Rosh Pinah lead exposure alarming". New Era.