Siviwe Gwarube
| Motlotlegi Siviwe Gwarube Mopalamente | |
|---|---|
Gwarube ka 2024 | |
| Tona wa thuto go tswa kwa moding | |
| Assumed office Phukwi a le malatsi a mararo ngwaga wa 2024 | |
| President | Cyril Ramaphosa |
| Deputy | Regina Mhaule |
| Pele Ga Gagwe | Angie Motshekga |
| Motlhokomedi wa phathi ya kganetso ya semmuso | |
| In office Phatwe a le lesome le borobabongwe ngwaga wa 2022 – Seetebosigo a le lesome le bone ngwaga wa 2024 | |
| Deputy | Annelie Lotriet |
| Leader | John Steenhuisen |
| Pele Ga Gagwe | Natasha Mazzone |
| Morago Ga Gagwe | Sihle Ngubane [George Michalakis]] |
| mopalamente | |
| Assumed office Motsheganong a le masome mabedi le bobedi ngwaga wa 2019 | |
| Ka Ga Ena | |
| O tsetswe | Phukwi a le lesome le bone ngwaga wa 1989 Kapa |
| Mokgatlho | Democratic Alliance |
| Alma mater | Rhodes University |
Siviwe Gwarube (o o tshotsweng ka Phukwi a le lesome le bone ngwaga wa 1989) ke mopolotiki wa kwa Aforika Borwa o o berekang e le tona wa thuto go tswa kwa moding mo pusong ya National Unity (GNU) fa e sale ka phukwi 2024. Ke leloko la Democratic Alliance (DA), e ne e le motlhokomedi wa phathi ya kganetso ya semmuso ka Phatwe 2022 go tsena Seetebosigo 2024. O nnile leloko la palamente ya Aforika Borwa ka ditlhopho tsa Motsheganong 2019.
A tsholetswe kwa Kapa Botlhaba, Gwarube o tseneletse polotiki ka 2012 e le mmueledi wa moeteledipele wa DA Lindiwe Mazibuko. Ka palamente ya borataro, pele ga a thapiwa e le motlhokomedi, o ne a bereka e le tona wa tshwantsho wa botsogo go tswa ka Seetebosigo 2019 go tsena Tlhakole 2022, a nna mmueledi wa DA go tswa ka Ngwantsele 2020 go tsena Phatwe 202, le mothusa motlhokomedi go tswa ka Morule 2021 go tsena Phatwe 2022.
Botshelo jwa a le mmotlana le tiro
[fetola | Fetola Motswedi]A tshotswe ka Phukwi a le lesome le bone ngwaga wa 1989[1], Gwarube o goletse kwa KwaMdingi, motsana o o kwa ntle ga torpo ya King Williams kwa e neng e le kgaolo ya Kapa pele.[2] O godisitswe ke nkukuagwe, o e nenge le morutabana a sa nyalwa.[3] Morago ga go aloga ka matric kwa Kingsridge High School for Girls kwa King Williams, o ne a ya go ithutela molao, polotiki le botlhale kwa Rhodes University kwa Grahamstown. O alogile ka Bachelor of Arts ka 2012.[3]
Ka ngwaga wa gagwe wa bofelo e le moithuti, Gwarube o ne a ngokiwa go nna mo lenaneong la Democratic Alliance (DA) la baetelediepele ba ba botlana.[3] Mo lenaneong leo o ne a kopana le Lindiwe Mazibuko, moeteledipele wa kganetso, o a neng a nna mogakolodi wa gagwe.[4] Ka Firikgong 2012, morago ga a sena go aloga, Gwarube o ne a fudugela Cape Town go simolola tiro e le mmueledi mo ofising ya ga Mazibuko.[3] Morago o ne a fudugela Kapa Bophirima mo lephateng la botsogo, kwa a neng a le mmueledi le moeteledipele wa lephata ka fa tlase ga tona wa kgaolo Nomafrench Mbombo. Pele ga ditlhopho tsa 2019, e ne e le mookamedi wa ditlhaeletsanyo wa DA.[5]
Tiro ya sepolotiki
[fetola | Fetola Motswedi]Lekgamu la DA: 2019 go tsena 2014
[fetola | Fetola Motswedi]Mo ditlhophong tsa Motsheganong 2019, Gwarube o ne a tlhophiwa go emela DA kwa palamenteng ya Aforika Borwa. O ne a thapiwa e le tona wa botsogo wa tshwantsho mo khuduthamageng ya ga Mmusi Maimane moeteledipele wa DA, le Lindy Wilson e le mothusi wa gagwe.[6][7] O nnile mo maemong ao mo khuduthamageng ya tshwantsho ya ga motlhatlhami wa ga Maimane, John Steenhuisen.[8] Nako ya gagwe mo lephateng la botsogo e ne e le ka nako ya segajaja sa COVID-19, ga mmogo le magatwe a tshenyetso setshaba mo lephateng la botsogo a Digital Vibes;[2] Gwarube o ne a sekisa tona wa botsogo Zweli Mkhize mabapi le kgang ya bofelo.[9]
Ka Ngwanatsele a le masome mabedi le bone ngwaga wa 2020, Steenhuisen o ne a itsise fa a thapile Gwarube go nna mmueledi o mosha wa DA, maemo a pele a neng a tshwaraganetswe ke Solly Malatsi le Refiloe Nt'sheke.[10][11] O nnile mo maemong ao sebaka sa ngwaga pele ga DA e tshwara ditlhopho tsa yone tsa fa gare ga setlha ka Morule a le malatsi a mabedi ngwaga wa 2021. Mo phadisanong ya go tlhatlhama Jacques Julius e le mothusa motlhokomedi wa DA kwa palamenteng, Gwarube o ne a atlega kgatlhanong le Chris Hunsinger le Angel Khanyile.[12][13] Fa a le mo maemong ao, o ne a tswelela gape e le mmueledi wa DA le tona wa tshwantsho wa botsogo, go fitlhelela ka Tlhakole 2022 o ne a tlogelela Michele Clarke lephata la thuto.[14]
Ka Phatwe a le lesome le borobabobedi ngwaga wa 2022, Gwarube o ne a tlhatlosiwa maemo go nna motlhokomedi wa DA kwa palamenteng; o a neng a le mo maemong ao, Natasha Mazzone o ne a kobiwa.[15][16] Baakgedi ba ne ba akgola go tsholetsega maemo ga ga Gwarube.[17][18] Mo tsebeng ya pampiri ya dikgang ya City Press, Mondli Makhanya o ne a akgela ka gore le ntswa e le mopalamente o o itseng puo, a eme a tsepame gape e le mmueledi o lentswe la gagwe le kase go latlhegeleng, Gwarube ga a na maitemogelo; o ne a mo tsibosa a re a bone ba se bo ba batla go dira gore a retelelwe.[19] Gwarube, le fa go ntse jalo o ne a re o ipaakanyeditse maemo ao le gore o ikaelela go bereka a na le boammaruri.[20] Cilliers Brink le Solly Malatsi ba ne ba thapiwa go mo tlhatlhama jaaka mmueledi wa DA.[17]
Tona wa thuto go tswa kwa moding: 2024 go tsena gompieno
[fetola | Fetola Motswedi]Gwarube o ne a tlhophiwa gape go boela mo mannong a gagwe a palamente ka ditlhopho tsa Motsheganong 2024, e ne e e le leloko la setlhopha sa maloko a mane se se neng se emetse DA ka nako ya dipuisano tsa go ikopanya le African National Congress (ANC).[21] Go tsamaisana le tumalano ya DA le ANC, tautona Cyril Ramaphosa o ne a mo thapa go nna tona wa thuto go tswa kwa moding.[22] Reginah Mhaule wa ANC o ne a thapiwa e le mothusi wa gagwe[23]. O ne a tlhomamisiwa ka Phukwi a le malatsi a mararo ngwaga wa 2024[24], George Michalakis o ne a mo tlhatlhama e le motlhokomedi wa DA.[25]
Le ntswa makgotla a a okametseng dikolo a ne a amogela go thapiwa ga ga Gwarube mo lephateng la thuto,[26] lekgotla la barutabana le ne le le kgatlhanong, moeteledipele wa lone Mugwena Maluleke o ne a bolelela metswedi ya dikgang gore go pagamela ga gagwe ke go nyatsa lekgotla.[27][28]
Metswedi
[fetola | Fetola Motswedi]- ↑ "Final Candidate Lists for 2024 National and Provincial Elections: National Candidates" (PDF). Electoral Commission of South Africa. 10 April 2024. Retrieved 08 December 2025
- 1 2 Felix, Jason (10 September 2022). "Leading the pack: Siviwe Gwarube stands tall at helm of DA's charge in Parliament". News24. Retrieved 08 December 2025
- 1 2 3 4 Huisman, Biénne (18 November 2019). "Face to face with shadow health minister Siviwe Gwarube". Daily Maverick. Retrieved 08 December 2025
- ↑ 'I am nobody's experiment,' says DA's new chief whip". Sunday Times. 21 August 2022. Retrieved 08 December 2025
- ↑ "MP Corner: Ms Siviwe Gwarube (DA)". People's Assembly. 9 October 2019. Retrieved 08 December 2025
- ↑ Nkanjeni, Unathi (6 June 2019). "DA shadow cabinet: What you need to know". Sunday Times. Retrieved 08 December 2025
- ↑ Gerber, Jan (5 June 2019). "Here's the DA's 'shadow cabinet'". News24. Retrieved 08 December 2025
- ↑ Mazzone, Natasha (5 December 2020). "DA announces new Shadow Cabinet that will bring Real Hope and Real Change". Democratic Alliance. Retrieved 08 December 2025
- ↑ Masson, Eunice (4 June 2021). "Mkhize advised by lawyers to not meet parliament's health committee". The Mail & Guardian. Retrieved 08 December 2025
- ↑ Steenhuisen, John (24 November 2020). "DA appoints Siviwe Gwarube as its new National Spokesperson". Democratic Alliance. Retrieved 08 December 2025
- ↑ Tebele, Karabo (24 November 2020). "DA appoints new national spokesperson". Jacaranda FM. Retrieved 08 December 2025
- ↑ "DA spokesperson Siviwe Gwarube elected party's deputy chief whip". Sunday Times. 2 December 2021. Retrieved 08 December 2025
- ↑ "Siviwe Gwarube elected new deputy chief whip of DA". IOL. 2 December 2021. Retrieved 08 December 2025
- ↑ Huisman, Biénne (25 February 2022). "NHI lawmakers: Face to Face with DA MP Michele Clarke". Life. Retrieved 08 December 2025
- ↑ "Siviwe Gwarube appointed DA's new chief whip as axe falls on Mazzone". Sowetan. 18 August 2022. Retrieved 08 December 2025
- ↑ "Siviwe Gwarube appointed DA Chief Whip". eNCA. Retrieved 08 December 2025
- 1 2 "Siviwe Gwarube is new DA chief whip after Natasha Mazzone is demoted". Business Day. 18 August 2022. Retrieved 08 December 2025
- ↑ Hussain, Muhammad (24 February 2024). "Siviwe Gwarube: DA does have deep sense of internal introspection". News24. Retrieved 08 December 2025
- ↑ "Editorial: Allow Gwarube to lead". City Press. 21 August 2022. Retrieved 08 December 2025
- ↑ "New DA whip says she's tough enough for the job". Weekend Argus. 27 August 2022. Retrieved 08 December 2025
- ↑ Ramushwana, Alpha (2 June 2024). "DA declares coalition team to lead talks over the next 5 years". EWN. Retrieved 08 December 2025
- ↑ "I'm itching to get stuck in – Siviwe Gwarube ready to start tenure as basic education minister". The Sowetan. 2 July 2024. Retrieved 08 December 2025
- ↑ Ramaphosa, Cyril (30 June 2024). "Working together to 'serve the people': Ramaphosa names new Cabinet". News24. Retrieved 08 Decembe 2025
- ↑ Ludidi, Velani (3 July 2024). "Historic day for SA as GNU ministers sworn into office". Daily Maverick. Retrieved 08 December 2025
- ↑ Ncwane, Nokwanda (2 July 2024). "DA's George Michalakis replaces Siviwe Gwarube as Chief Whip". The South African. Retrieved 08 December 2025
- ↑ Zaal, Nicholas (2 July 2024). "Teachers union Naptosa hopes new basic education minister will tackle overcrowding". The Citizen. Retrieved 08 December 2025
- ↑ "Sadtu unhappy with DA's Gwarube's appointment". The Sowetan. 1 July 2024. Retrieved 08 December 2025
- ↑ "SADTU objects to Gwarube heading Ministry of Basic Education". SABC News. 1 July 2024. Retrieved 08 December 2025