Jump to content

White Volta

Go tswa ko Wikipedia

White Volta kgotsa Nakambé (Sefora: Volta blanche) ke tlhogo ya motswedi ya Noka ya Volta, tsela e kgolo ya metsi ya Ghana.[1][2]Volta e Tshweu e tlhagelela kwa bokone jwa Burkina Faso, e elela go ralala Bokone jwa Ghana mme e tshologela mo Letsheng la Volta kwa Ghana.[1] Dinoka tse dikgolo tsa Volta e Tshweu ke Volta e Ntsho le Volta e Khibidu.[1]

Volta e tshweu ka paka ya komelelo (Ghana)

Tsela le Kgaolo

[fetola | Fetola Motswedi]
Volta e tshweu e bontshiwa ka bosweu

Volta e tshweu ke nngwe ya dinoka tse dikgolo tse di elelang mo Nokeng ya Volta. E tlhatloga go tswa kwa Burkina Faso e le Nakanbé mme e elela kwa borwa go ya kwa bokone jwa Ghana go bopa Letsha la Volta.[3] Lefelo la Noka ya Volta le akaretsa dibeisi tsa kelelo ya metsi tsa Noka ya Volta le makala a yona a a farologaneng, go akaretsa le dibeisi tse dinnye tsa Volta e Tshweu, Volta e Ntsho, Volta e Khibidu, Oti, le Volta e e kwa Tlase.[4]

Lefelo le le Tshweu la Volta le akaretsa dikarolo dingwe tsa Burkina Faso le Ghana. Mo teng ga Ghana, White Volta e botlhokwa mo kgaolong e e kwa bokone jwa lefatshe, kwa e thusang ka ditšhono tsa matshelo a kwa magaeng ka temothuo ya dipula tsa morwalela, go nose diphologolo, go tshwara ditlhapi, le tiriso ya metsi a mo gae.[5] Botlhokwa jwa yona bo mo go nneng mosele wa Aforika Bophirima e e omeletseng/e e bongola go ya kwa thulaganyong yotlhe ya Volta.

Melatswana

[fetola | Fetola Motswedi]

Volta e Tshweu e simolola kwa nokeng e e bidiwang Nakanbé kwa Burkina Faso. Volta e Khibidu, kgotsa Nazinon, mmogo le Sissili, ke dinoka tse pedi tse ditona tse di elelang ka Volta e Tshweu, mme gape di simolola kwa Burkina Faso.[4] Gape go na le Black Volta, kgotsa Mouhoun, e e leng nngwe ya makala a magolo mo thulaganyong ya Volta; le fa go ntse jalo, e tlhoka go tsewa ka go kgaogana jaaka tlhogo ya metsi a thulaganyo yotlhe ya Noka ya Volta.[4][3]

Thulaganyo ya noka ya White Volta e naya noka botlhokwa mo kgaolong ka gonne tlamelo ya metsi le kgonagalo ya merwalela mo nokeng e ikaegile ka selekanyo sa pula kwa Burkina Faso.[6]

Tlhotlheletso

[fetola | Fetola Motswedi]

Noka ya White Volta ke motswedi o mogolo wa metsi a a nowang mo metseng e mentsi e e fa thoko ga matshitshi a yone le e e kwa kgakala le mosele wa metsi. Gape e baka merwalela ya dipaka mo metseng e mentsi e e mo matshitshing a yone. [7]

  1. 1 2 3 "Ghana - Rivers and Lakes". www.countrystudies.us. Retrieved 2017-08-17.
  2. Amisigo, Barnabas Akurigo (2005). Modelling Riverflow in the Volta Basin of West Africa: A Data-driven Framework. Cuvilier. p. 27. ISBN 9783865377012. Retrieved 18 July 2018.
  3. 1 2 "The Volta Basin". Food and Agriculture Organization of the United Nations. Retrieved 2 June 2026.
  4. 1 2 3 Barry, Boubacar; Obuobie, Emmanuel; Andreini, Marc; Andah, William; Pluquet, Marc (2005). The Volta River Basin (PDF) (Report). International Water Management Institute. Retrieved 2 June 2026.
  5. Mohammed, Asaah Sumaila; Derbile, Emmanuel Kanchebe; Mordzeh-Ekpampo, Musah Ibrahim (2013). "The White Volta Basin, Climate Change and Food Security: Perspectives of Riparian Communities in Northern Ghana" (PDF). Journal of Environmental Science and Engineering B. 2 (6): 375–387. Retrieved 2 June 2026.
  6. "Ghana: Strengthening Flood Management in Volta Basin". World Bank. 1 October 2014. Retrieved 2 June 2026.
  7. "Flood alert for Ghana". BBC News Pidgin. Retrieved 2021-09-23.