Palapye

Palapye

Kereke ya Roman Catholic ya ntlha mo Botswana ko Old palalaye.

Palapye ke mongwe wa metse mogolo mo Botswana. E fitlhelwa mo tseleng ya A1, fa gare ga Gaborone le Francistown. Lefelo le e leng mo go lone le fetotse go nna toropo dingwaga tse dintsi tse di fitileng, ka e ne ele marakanelo a di terena le ditsela.

Go fitlhelwa fa ke Morupule Colliery, e e tlamelang Seteišene sa Motlakase sa Morupule, motswedi o mogolo wa motlakase wa selegae wa Botswana.Lefelo la motlakase se dirile porojekete ya katoloso go oketsa bokgoni jwa sone jwa go tlhagisa motlakase ka maiteko a go fitlhelela tlhokego e e oketsegang ya motlakase mo nageng. Kago e simolotse ka ngwaga wa dikete tse pedi le lesome. Go simolola ka Motsheganong ngwaga wa dikete tse pedi le masome a mabedi le bongwe, polante ya Morupule A e ntsha 132 MW ya motlakase, fa Morupule B yone e ntsha 600 MW.

Ka ngwaga wa sekete,makgolo a robabongwe le masome a robabongwe le bosupa Palapye go ne go bolelwa fa e le motse o o golang ka bonako mo Afrika, mme go ne go solofetswe gore o tla oketsa palo ya batho go tswa go dikete tse masome a mararo go ya go 180,000.

Ditso

Morafe wa Bamangwato, ka fa tlase ga ga Kgosi Khama III, go dumelwa thata fa e le one batho ba ntlha go nna gaufi le Palapye wa gompieno. Motsemogolo wa bone e ne e le bonno jwa Phalatswe, jo gape bo bidiwang Palapye wa bogologolo, mme bo ne bo le kwa ntlheng ya bophirima jwa dithaba tsa Tswapong. Palapye e ne e kwalwa kwa tshimologong e le Phalatswe, e e neng e kaya lefelo la di-impala.

E ne e le teng go fitlhelela ka ngwaga wa sekete,makgolo a robabongwe le bobedi, mme marope a kereke ya yone e e agilweng ka ngwaga wa sekete,makgolo a robabobedi le masome a robabongwe le bobedi, a santse a tla bonwa dikilometara di le mmalwa go tswa kwa bogareng jwa toropo ya Palapye. Kgosi Khama o ne a ntsha madi a a ka nnang diponto di le dikete tse tharo go e aga mme a kgatlhegela thata dikgang tsa kereke. Matlo a batho ba Bamangwato kwa tshimologong a ne a kgobokane go dikologa kereke, mme ka go fitlhela tikologo ya yone e le matlapa thata, ba ne ba fuduga dikilometara di le 1.5 (0.93 mi) go tswa kwa Gaborone le go ya kgakala.

Leina Palapye ke leina le le thamilweng morago ga gore motse o, o bone matlhotlha pelo mo ditsong tsa one. Motse oo o tlholegile ka leina la Phalatswe gonne lefelo la teng le ne le tshabelelwa ke diphala. Lefa gontse jalo leina Palapye le thamilwe ke dimmishinari (missionaries) ba e leng gore bane ba bona go le thata go bitsa leina Phalatswe. Bangwato totatota bone ba tlholegile ba ikagetse dikago kwa bokone gaufi le dithaba tse e leng gore mo segompienong di setse di thibeletswe ke batswapong kwa bokone mo motseng wa Malaka. Dikago tseo gompieno dibidiwa Old Palapye.

Mangwe a mafelo a neng a kgatlhisa batswakwa ka dingwaga tsasekete le makgolo a robabobedi e ne ele :

• kereke e kgologolo ya Palapye e e fetang dingwaga tse lekgolo le masome a mabedi entse e le teng.
• British Cemetry

Morafe

Go fitlhelwa thata morafe wa Bangwato, Batswapong le merafe e mengwe mo motseng wa Palapye.

Seemo sa Bosa

Dikgwedi tsa selemo di simolola mo bogareng jwa September go fitlha mo bogareng jwa April. Selemo se mogote thata kwa Palapye, ka dithemperetšha tsa motshegare di fitlha go 40 °C. Diphefo tsa matsubutsubu di dintsi thata ka selemo. Gantsi pula e na ka selekanyo sa dimilimetara di le makgolo a mararo ka ngwaga. Mariga a kwa Palapye a bonolo e bile a omeletse.

Dipalopalo tsa batho

Go dumelwa fa palo ya batho ba Palapye e le gaufi le dikete tse masome a robabobedi , le fa go ntse jalo, se ga se palo ya semmuso, ka bontsi jwa batho ba re palo ya nnete e kwa godimo thata kgotsa kwa tlase thata. Go ya ka 2022 Population and Housing Census preliminary results, Palapye e kwadisitse 3.3% ya kgolo ya baagi go tswa 2011 e ne e le 37,256 mme ka ngwaga wa dikete tse pedi le masome a mabedi le bobedi ke 52,398, Bokeresete ke tumelo e kgolo ya sedumedi gareng ga baagi ba Palapye. Le fa go ntse jalo, go na le palo e kgolo ya batho ba Mamoseleme le Bahindu mo toropong.

Didirisiwa tsa motheo le ditlhabololo

Gone jaanong Lefapha la Merero ya Metsi la Palapye le tlamela toropo eno ka metsi a mantsi. Lefelo leno le dikilometara di sekae go tswa mo toropong. The Affairs e tlamela Serowe ka metsi, ka marangrang a macha a dipeipi ho tloha ka ngwaga wa dikete tse pedi le borobabobedi. Ka lebaka la kgaello ya motlakase naheng yohle, e bakilweng ke ho hana ha Afrika Borwa ho fana ka motlakase ho Botswana, kaho e emisitswe bakeng sa diporojeke tse ngata. Le fa go ntse jalo, ba simolotse gape, mme porojeke e e botlhokwa go gaisa ke go atolosa Seteishene sa Motlakase sa Morupule. Morero wa Katoloso wa Morupule 1, o o nang le tekanyetsokabo ya dibilione di le P1.5 o solofetswe go ntsha ditone di le dimilione di le 3,8 tsa magala.

Gape go ne ga akantshiwa gore go agiwe kokelo e ntšha, e e tshwanang le ya Serowe e e neng e sa tswa go agiwa. Seteishene se sesha sa mapodise se ne sa wediwa ka ngwaga wa dikete tse pedi le lesome le bobedi . E fa thoko ga tsela ya A1 mo lefelong la bogologolo la madirelo.

Go tswa mo go nneng lefelo fela la go ema, Palapye e ntse e gola ka bonako go nna nngwe ya ditikwatikwe tse dikgolo tsa Botswana tsa tsa madi, tsa bonno, tsa madirelo le tsa thuto. Dikhamphase tse disha le ditheo tsa thuto di ntse di oketsega ka bonya ka bonya kwa Palapye. Bogolo jwa toropo bo oketsegile go feta gabedi fa e sale ka dingwaga tsa bo sekete,makgolo a robabongwe le masome a robabongwe. [ citation needed ]

Palapye gape e na le studio ya go rekota ya seporofešenale, e e bidiwang Ruff Riddims, e e agilweng kwa tshimologong ya ngwaga wa dikete tse pedi le borobabongwe . Ke ya ntlha ya mofuta wa yone mo Palapye. 12]

Metswedi

Dipholo. K.(2011), Old Palapye, My City Of Ruins, https://web.archive.org/web/20160314061137/http://www.thevoicebw.com/2011/08/12/old-palapye-my-city-of-ruins/